Ze wist precies hoe dit zou gaan: druk zetten, schuldgevoel aanpraten, tranen, verwijten — net zolang tot iedereen murw was en Maria haar zin kreeg. Zo deed ze het altijd.
De volgende ochtend, stipt om tien uur, klonk er een harde bel door het appartement. Emma had expres een vrije dag opgenomen, omdat ze vermoedde dat de aangekondigde “bezoekers” niet vanzelf zouden verdwijnen. Jan was naar zijn werk vertrokken en had haar bij het weggaan een schuldbewuste blik toegeworpen.
Toen Emma opendeed, stond Maria De Vries op de galerij. Naast haar stond een verzorgde vrouw van rond de veertig met een nette map onder haar arm.
‘Goedemorgen!’ zei de vrouw opgewekt. ‘Sophie, van makelaarskantoor Nieuw Thuis. Mevrouw De Vries vertelde me dat u het appartement wilt laten taxeren voor verkoop?’
‘Nee,’ antwoordde Emma kalm. ‘Dat wil ik niet. Er is sprake van een misverstand.’
Maria duwde de verbaasde Sophie haastig de hal in, alsof ze bang was dat Emma de deur weer dicht zou doen.
‘Luister maar niet naar haar,’ zei ze scherp. ‘Kijkt u gewoon even rond en zegt u wat het ongeveer waard is.’
Emma ging in de doorgang staan en versperde de weg.
‘Pardon,’ zei ze beheerst, ‘maar zonder mijn toestemming komt niemand mijn woning bekijken.’
Sophie keek ongemakkelijk van de een naar de ander en maakte al een stap achteruit.
‘Dan kan ik beter vertrekken. Als u er samen uit bent, kunt u mij altijd bellen.’
‘Wacht even!’ Maria greep haar bij de arm. ‘U ziet toch zo al dat het een oud appartement is? Er moet van alles aan gebeuren. Noem dan tenminste een richtprijs.’
Sophie trok haar arm voorzichtig los.
‘Mevrouw De Vries, zonder instemming van de eigenaar kan ik hier niets mee,’ zei ze beslist. Daarna knikte ze beleefd naar Emma en verdween zo snel mogelijk.
Zodra de deur achter haar dichtviel, draaide Maria zich naar Emma om. Haar gezicht stond strak van gekrenkte verontwaardiging.
‘Waar haal jij het lef vandaan? Ik probeer jullie alleen maar te helpen!’
‘Ons helpen?’ Emma kruiste haar armen. ‘Of bedoelt u dat u ons naast u wilt hebben, zodat u ieder stapje van ons kunt controleren?’
‘Hoe durf je zo tegen mij te praten! Ik ben zijn moeder. Ik heb het recht te weten hoe mijn zoon leeft.’
‘Uw zoon is volwassen. Hij heeft een vrouw. En een eigen leven.’
‘Een eigen leven!’ herhaalde Maria spottend. ‘We zullen nog wel zien hoeveel er van dat mooie leven overblijft als Jan de waarheid hoort.’
Emma verstarde.
‘Welke waarheid?’
Maria haalde triomfantelijk haar telefoon uit haar tas en zwaaide ermee voor Emma’s gezicht.
‘Dat je gisteren na je werk helemaal niet met een vriendin koffie bent gaan drinken, maar met een man. Ik heb foto’s.’
Emma voelde de grond even onder zich wegzakken. Ze had inderdaad een afspraak gehad, maar met een mogelijke investeerder voor haar start-up. Een zakelijk gesprek, in het café van een hotel.
‘Dat was een zakenrelatie.’
‘Natuurlijk,’ siste Maria met een venijnige glimlach. ‘Dat zeggen ze allemaal. We zullen eens horen wat Jan daarvan vindt.’
Ze had zijn nummer al ingetoetst.
‘Jan? Kom onmiddellijk naar huis. Er is iets… Nee, dat zeg ik niet door de telefoon. Het gaat om je vrouw.’
Emma keek haar sprakeloos aan. Was Maria werkelijk bereid haar eigen zoon tegen haar op te zetten, alleen maar om haar zin door te drijven?
Veertig minuten later stormde Jan het appartement binnen. Hij was bleek en zijn gezicht stond gespannen.
‘Wat is er gebeurd? Mam zei dat het dringend was.’
Maria vloog meteen op hem af.
‘Jan, jongen, het spijt me zo… Maar je moet dit weten.’
Ze drukte hem haar telefoon in de hand. Op de foto’s zat Emma aan een tafeltje tegenover een man in pak. Ze waren duidelijk in gesprek, allebei voorovergebogen, geconcentreerd.
Jan keek een paar seconden naar het scherm.
‘En?’ vroeg hij toen.
Maria sperde haar ogen open.
‘Wat bedoel je met “en”? Je vrouw spreekt af met andere mannen!’
‘Mam, dit is een hotelcafé. Het lijkt me vrij duidelijk dat het om een zakelijke afspraak gaat.’
Maria raakte zichtbaar uit haar evenwicht.
‘Maar… ze zei dat ze met een vriendin wegging.’
‘Ik zei dat ik een afspraak had,’ viel Emma in. ‘Jij luisterde niet toen ik vertelde over het gesprek met die investeerder.’
Jan keek zijn moeder nu strak aan.
‘Mam, heb jij Emma gevolgd?’
‘Ik kwam daar toevallig langs.’
‘Toevallig?’ Zijn stem werd kouder. ‘Met je telefoon in de aanslag om foto’s te maken? Mam, dit gaat echt te ver.’
‘Te ver?’ Maria’s stem begon te trillen. ‘Ik maak me zorgen om jullie! Ik probeer jullie te beschermen en jullie… Weet je wat? Zoek het uit. Blijf maar lekker in dit gammele appartement wonen. Zonder mij!’
Met grote stappen liep ze naar buiten en smeet de deur zo hard dicht dat de ruiten trilden.
Jan liet zich zwaar op een stoel zakken en wreef met beide handen over zijn gezicht.
‘Het spijt me. Ik had niet gedacht dat ze tot zoiets in staat zou zijn.’
Emma keek hem vermoeid aan.
‘Wat dacht je dan dat ze deed? Dit is precies haar manier. Ze manipuleert, controleert en bemoeit zich overal mee.’
‘Ze is mijn moeder.’
‘En ik ben je vrouw,’ zei Emma zacht, maar duidelijk. ‘Ik ben het zat om altijd op de tweede plaats te komen.’
Die avond belde Maria opnieuw. Jan nam op en luisterde lange tijd zwijgend. Uiteindelijk zei hij met vaste stem:
‘Mam, we verkopen het appartement niet. Het is Emma’s beslissing, en ik sta achter haar.’
Aan de andere kant barstte een hysterische tirade los. Daarna klonk er een scherpe pieptoon: Maria had opgehangen.
Jan keek naar het donkere scherm.
‘Ze zei dat ik haar zoon niet meer ben.’
‘Dat zegt ze altijd als ze haar zin niet krijgt.’
‘Ik weet het,’ mompelde hij. ‘Maar makkelijk is het niet.’
De dagen daarna waren opvallend stil. Maria belde niet, kwam niet langs en stuurde zelfs geen berichten. Emma begon voorzichtig adem te halen, alsof er eindelijk ruimte in huis kwam. Toch bleef er ergens in haar maag een knoop zitten.
Op de vierde dag ging de bel opnieuw. Toen Emma opendeed, stond er een onbekende oudere vrouw voor de deur, met een aktetas in haar hand.