Die avond probeerde Mark alsnog de rol van verontwaardigde echtgenoot op zich te nemen. Hij kwam de keuken binnen, waar ik net mijn gloednieuwe, glanzende lockmachine uit de verpakking haalde, sloeg zijn armen over elkaar en zei met een zwaar aangezette ernst:
— Jij hebt me voor mijn moeder voor schut gezet. Door jouw gierigheid zijn zij hun geld kwijt.
Ik legde het instructieboekje neer. Daarna stond ik op en liep tot vlak voor hem. Ik keek hem recht aan, zonder ook maar één keer weg te knipperen.
— Jij hebt vandaag je moeder niet geholpen, Mark. Je hebt mij naar een geldautomaat gereden alsof ik een portemonnee op benen was. Alsof jij mocht bepalen wat er met mijn verdiende geld gebeurt. Onthoud dit goed: de volgende keer breng je alleen jezelf ergensheen. Rechtstreeks naar een gesprek over de vraag waarom ik eigenlijk nog een man als jij nodig heb. En dat is geen dreigement. Dat is gewoon de werkelijkheid.
Zijn zelfverzekerde houding zakte in één klap in elkaar. Zonder antwoord draaide hij zich om en verdween naar de woonkamer. De rest van de avond kwam er geen woord meer uit hem.
De volgende dag opende ik een aparte rekening en liet ik voortaan alle betalingen voor mijn bestellingen daarop binnenkomen. De gezamenlijke pas bleef alleen nog bedoeld voor boodschappen en vaste lasten.
— Aangezien jij mijn bankpas blijkbaar verwart met de familiekas van Margriet Peeters, is de toegang vanaf nu afgesloten, — zei ik tegen hem. — Leer maar eens leven zonder de pincode van een ander.
Die nacht lichtte mijn telefoon op met een kort geluidje. Een bericht van Margriet Peeters: “Je hebt twee zieke vrouwen hun langverwachte rust afgepakt. God zal over je oordelen.”
Ik glimlachte schamper terwijl ik mijn antwoord typte:
“Geen zorgen, Margriet Peeters. Ik heb alleen geweigerd andermans brutaliteit te financieren. Slaap lekker. En zeg tegen Sanne dat ik binnenkort misschien een hulpje nodig heb. Ik betaal het tarief van een stagiaire.”
Twee dagen later kwam Mark uit zichzelf thuis met een doos goede garens en benodigdheden voor de lockmachine. Hij zette alles op tafel en mompelde:
— Ik heb me gedragen als een idioot. Niet als zoon. Niet als echtgenoot. Meer als bezorger van mama’s verlanglijstje.
— Bezorger is tenminste nog een eerlijk beroep, — antwoordde ik kil. — Jij was die dag alleen de vertaler van andermans onbeschaamdheid.
Sindsdien heeft Mark in de buurt van een geldautomaat nooit meer de woorden “mama heeft het dringend nodig” uitgesproken. En Margriet Peeters leerde haar les ook grondig: wie probeert een kuurreisje te betalen met het geld van haar schoondochter, loopt het risico dat dat reisje ineens van die schoondochter wordt. Of van helemaal niemand.
Een maand later verkocht ik op een markt mijn eerste vijf gemaakte stukken, kreeg ik drie nieuwe opdrachten en bracht ik voor het eerst in lange tijd geld mee naar huis dat niet rook naar Marks goedkeuring, maar naar mijn eigen werk.
Want de dromen van een ander kun je niet zomaar opnemen bij de bank. Zelfs niet als mama het zogenaamd heel dringend nodig heeft.