Ik deed een halve stap naar voren en nog vóór mijn schoonmoeder haar gezicht weer in de plooi had, trok ik de map met de bon uit haar vingers. Voorzichtig genoeg om niet grof te lijken, stevig genoeg om geen tegenspraak toe te laten.
Precies wat ik dacht. Een lastminute arrangement in een kuurhotel. Voor twee personen. Een luxe tweepersoonskamer, vijf maaltijden per dag, modderbaden en alle bijbehorende verwennerij. De aanbetaling was inderdaad al voldaan. En het resterende bedrag hadden ze kennelijk alvast in gedachten uit míjn portemonnee gehaald.
Want mijn lieve Mark wist natuurlijk tot op de euro hoeveel ik voor mijn overlockmachine bij elkaar had gespaard. En hij had zijn moeder van tevoren gerustgesteld: “Ze haalt vandaag toch geld op, ik breng haar wel even.”
Het plan was bijna bewonderenswaardig in zijn huiselijke smerigheid. Je rijdt je vrouw zogenaamd onderweg langs de geldautomaat, zet haar daar, met je moeder ernaast en een rij onbekenden achter haar, voor het blok en gokt erop dat een nette schoondochter zich te beschaafd voelt om stampij te maken. Dan betaalt ze vanzelf wel andermans geluk.
Een gezinsbudget is een wonderlijk verschijnsel. Heb jij iets nodig, dan heet het ineens: “Dat zijn gezamenlijke uitgaven, daar moeten we eerst over praten.” Maar zodra zijn familie de hand ophoudt, verandert het in: “Dat is je plicht, stel geen vragen.”
Mijn blik gleed naar de tweede naam op de reservering. Sanne. Marks jongere zus, inmiddels negenendertig, wier grootste levensprestatie nog altijd bestond uit het feit dat ze “moeders zonnetje” was. Sanne hield het nergens langer dan drie maanden vol, maar raakte wel met indrukwekkende regelmaat uitgeput van het zware bestaan.
Ik keek Margriet Peeters recht aan en vroeg kort:
— Voor wie is die reis?
Ze knipperde zenuwachtig, veel te snel.
— Hoe bedoel je, voor wie? Voor mij en Sanne natuurlijk. Dat meisje is helemaal op, ze heeft zenuwen van al dat werk zoeken… Maar we zijn toch familie, Emma lief?
Langzaam knikte ik. Ik schoof mijn portemonnee terug in mijn tas en trok de rits dicht. Het klikje klonk in de plotselinge stilte ongewoon hard.
— Prima. Als het mijn geld is, is de plek in dat kuurhotel dus ook van mij. Dan lopen we nu naar het reisbureau en zetten we Sanne om op mijn naam. Ik ben namelijk óók moe. Alleen niet van werken, maar van het zoeken naar gezond verstand in jullie familie.
Mijn schoonmoeder was op slag genezen van haar zwakte. Margriet Peeters rechtte haar rug en haar stem kreeg de ijzeren klank van een sergeant-majoor.
— Wat kraam jij nou uit?! Omzetten? Dit is ónze vakantie! Sanne is haar tas al aan het pakken!
— Dan gebruiken jullie ook jullie eigen geld, — zei ik kalm, terwijl ik haar de map met de bon teruggaf. — Veel plezier met jullie vakantie.
Mark werd vuurrood. Zijn schitterende plannetje viel zichtbaar in duigen, pal voor de verbaasde rij bij de geldautomaat.