ging Trijntje verder, met haar bekende honingzoete stem. ‘Maak er toch geen toneelstuk van. Ik heb je spullen netjes in dozen gedaan en beneden in de berging gezet. Er is niets verdwenen, dus daar hoef je je geen zorgen over te maken. En wat dat geld betreft… dat krijg je op den duur terug. In termijnen. Zodra Jan weer een beetje op eigen benen staat.’
‘Op eigen benen?’ Emma merkte hoe er vanbinnen een ijskoude woede in haar omhoogkwam. ‘Hij werkt in jullie bedrijf. Hij krijgt gewoon salaris. Waar moet hij dan nog van overeind krabbelen?’
‘Praat niet zo brutaal tegen mij,’ snauwde Trijntje, en alle zoetigheid was in één klap uit haar stem verdwenen. ‘Jij hebt drie jaar in het appartement van mijn overleden moeder gewoond. Dacht je soms dat dat gratis was? Zie het maar als huur. Wat mij betreft staan we quitte.’
Daarna verbrak ze de verbinding.
Emma bleef nog een minuut of tien op de trap zitten. Buren liepen langs, groetten haar voorzichtig en keken verbaasd achterom. Ze hoorde het nauwelijks. Ze zat alleen maar te denken.
Drie jaar eerder was ze met Jan getrouwd in de overtuiging dat ze een degelijke, rustige man had gevonden. Hij was niet vurig, niet bijzonder romantisch, maar hij leek betrouwbaar. Netjes. Iemand op wie je kon bouwen. Het enige probleem was zijn moeder: een dominante vrouw die haar zoon behandelde alsof hij haar persoonlijke bezit was.
Trijntje kwam zonder aankondiging hun woning binnen, verschoof meubels naar haar eigen smaak, leverde commentaar op Emma’s eten en vertelde haar hoe Jans overhemden volgens haar gestreken moesten worden. Emma had het allemaal geslikt. Ze had geglimlacht, beleefd geknikt en zichzelf wijsgemaakt dat Trijntje haar na verloop van tijd wel als familie zou accepteren.
Maar Trijntje was helemaal niet van plan geweest haar te accepteren. Ze had alleen gewacht. Drie jaar lang had ze aan haar web gesponnen en druppel voor druppel gif in het hoofd van haar zoon laten sijpelen. En nu Emma voor haar werk een paar dagen weg was geweest, had die spin eindelijk toegeslagen.
Emma kwam overeind. Ze klopte haar jas af, haalde haar telefoon tevoorschijn en belde haar vriendin.
‘Sanne, hoi. Kan ik vannacht bij jou slapen? Ik leg alles uit als ik er ben.’
De drie dagen die volgden leefde Emma alsof ze midden in een veldslag zat. Ze schakelde een advocaat in, verzamelde ieder document dat met het appartement te maken had en vroeg bankafschriften van de afgelopen drie jaar op. Al snel hoorde ze dat Trijntje volgens de wet helemaal niet zomaar de sloten had mogen laten vervangen zonder toestemming van alle eigenaren. En op basis van de huwelijksakte en de hypotheekpapieren was Emma óók eigenaar.
De advocaat bleek een scherpe man met de vermoeide blik van iemand die dit soort familiedrama’s al te vaak had gezien.
‘Klassiek geval,’ bromde hij terwijl hij door de papieren bladerde. ‘Moeders wil haar lieve zoon redden van de “verkeerde” vrouw. Ik ben het al honderd keer tegengekomen. Alleen heeft ze zich hier verslikt. De sloten vervangen en u de toegang ontzeggen zonder uw toestemming? Dat komt neer op het afsluiten van uw eigen bezit. We kunnen aangifte doen wegens eigenrichting.’
‘En het appartement zelf?’ vroeg Emma.
‘Dat is tijdens het huwelijk geregistreerd. Dat het oorspronkelijk via erfenis bij uw man terechtkwam, maakt het niet zo eenvoudig als zij denken. U hebt meebetaald aan de hypotheek en aan de verbouwing. Heeft u daar bewijzen van?’
‘Alles. Elk bonnetje.’
‘Dan heeft u bij een scheiding recht op compensatie. En niet zo’n beetje ook.’
Emma knikte langzaam. Scheiding. Het woord joeg haar ineens geen angst meer aan. Het klonk bijna als bevrijding.
Op de vierde dag belde ze Jan.
‘We moeten elkaar zien. Praten.’
Hij stemde met tegenzin toe. Het was duidelijk dat hij dit alleen deed omdat zijn moeder hem daartoe had aangezet; waarschijnlijk wilde Trijntje persoonlijk in de gaten houden hoe dat zogenaamde terugbetalen zou verlopen. Ze spraken af in een café, vlak bij het appartement.