Emma staarde naar het scherm, maar wat ze zag wilde maar langzaam tot haar doordringen. Maria was in haar eigen val gelopen. Toch bleef één vraag door haar hoofd malen: had haar schoonmoeder dan werkelijk niet beseft dat de camera’s niet alleen Emma, maar ook haarzelf vastlegden?
Alsof Jan precies hoorde wat ze dacht, zei hij zacht:
‘Ze weet niet hoe je de opnamefunctie uitzet. Gelukkig maar.’
Emma keek hem aan. Haar stem klonk schor toen ze vroeg:
‘Maar… waarom heb je me niets gezegd?’
Jan wreef met zijn hand over zijn gezicht en liet zijn blik zakken.
‘Ik wilde eerst alles zeker weten,’ antwoordde hij na een korte stilte. ‘Bewijs verzamelen. Zodat het niet weer zo zou gaan als met die pillen.’
Hij spoelde verder, naar beelden van de volgende dag. Opnieuw verscheen de keuken in beeld. Emma zag hoe Maria achter de potten een map tevoorschijn haalde, ermee aan tafel ging zitten en de papieren één voor één doorbladerde. Daarna pakte ze haar telefoon en fotografeerde bladzijde na bladzijde.
Even later belde ze iemand. Ze sprak druk, maakte driftige gebaren met haar vrije hand, krabbelde iets op een afgescheurd stukje papier en schoof dat vervolgens in haar zak.
‘Na deze opname heb ik Pieter gebeld,’ zei Jan. ‘Eerst deed hij alsof hij nergens van wist. Maar uiteindelijk gaf hij het toe. Moeder had hem voorgespiegeld dat ze mij van jou zou losweken, dat het appartement op zijn naam gezet zou worden en dat hij het daarna van haar zou krijgen. Pieter heeft zelfs die twee camera’s voor haar gekocht, zogenaamd om belastend materiaal tegen jou te verzamelen.’
Emma voelde een koude rilling over haar hoofdhuid trekken.
Jan ging verder, met een stem die merkwaardig beheerst klonk:
‘De documenten had ze al in haar tas gestopt. Alleen kan ze er zonder mijn handtekening niets mee beginnen. Ik heb ze expres laten liggen waar ze waren. Laat haar maar denken dat haar plan slaagt.’
Diezelfde avond ging Jan tegenover zijn moeder zitten. Zonder veel woorden zette hij de opnames aan, vanaf het allereerste fragment tot aan het laatste. Maria keek zwijgend naar het scherm. Haar gezicht bleef strak, maar haar handen lagen niet meer stil in haar schoot.
‘Het plan zat best goed in elkaar,’ zei Jan met een wrange glimlach. ‘Als je met techniek had kunnen omgaan, was het misschien zelfs briljant geweest. Alleen ben je vergeten de camera’s uit te schakelen. Daardoor staat alles erop.’
Maria keek fel op, maar haar blik zakte vrijwel meteen weer naar beneden.
‘Je gaat naar Pieter,’ zei Jan koel. ‘Maar voordat je vertrekt, geef je mij de papieren van het appartement terug.’
Zonder protest stond Maria op. Even later kwam ze terug met de map die ze had weggenomen en legde die voor hem neer.
‘En nog iets,’ vervolgde Jan. ‘Je biedt Emma je excuses aan.’
‘Pff… Dat kun je vergeten,’ snoof Maria minachtend.
De volgende ochtend vertrok ze naar Pieter. De map kwam weer op haar plaats in de kast terecht.
Emma haalde beide camera’s van de muren en gooide ze zonder aarzelen in de vuilnisbak. Jan zei er niets van. Sindsdien heeft hij al maanden geen contact meer met zijn moeder of met zijn broer.