en propte er met rukkerige bewegingen zijn spullen in.
— Bekijk het allemaal maar. Blijf lekker alleen zitten in je vesting.
Emma trok één mondhoek op.
— Kies een beter woord. Nu klinkt het alsof ik hier al die tijd een belegering moest doorstaan. Al moet ik toegeven: zo ver zat je er niet naast.
Marieke liep al naar de deur, maar draaide zich op de drempel nog eens om.
— We zullen nog wel zien hoe je piept als je straks zonder man zit.
— Ik neurie nu al bijna, — antwoordde Emma kalm. — En vreemd genoeg klinkt het helemaal niet vals.
— Kreng!
— Maar wel een kreng met correcte papieren.
Mark rukte de deur open, stapte het portaal op en gooide over zijn schouder:
— Die sleutel breng ik later wel terug.
— Doe geen moeite. Vandaag nog komt er een nieuw slot op.
— Jij bent niet goed wijs.
— En jij bent ineens verbaasd dat daden gevolgen hebben.
De deur sloeg achter hen dicht met zo’n klap dat de spiegel in de gang even trilde. Emma bleef een paar tellen roerloos staan. Vanaf de trap klonken nog Mariekes verontwaardigde uitroepen en Marks geïrriteerde: “Mam, hou nou eens op.”
Pas daarna draaide ze langzaam het nachtslot om, schoof de ketting ervoor en stond zichzelf toe uit te ademen.
De stilte in het appartement voelde eerst vreemd aan. Daarna voelde ze weldadig.
Ze liep naar de keuken, keek naar de tafel en snoof zacht.
— Juist ja. Familieoverleg. Een halve kip opgegeten, de limonade opgedronken en toch ben ik de schuldige.
In haar zak begon haar telefoon meteen te trillen. “MARK”.
Emma keek naar het scherm en nam op.
— Ja.
— Heb jij enig idee wat je net hebt aangericht?
— Zeker. Ik heb drie overbodige mensen mijn huis uitgezet.
— Ik meen dit serieus!
— Ik ook.
— Je had het tenminste niet moeten doen waar mijn moeder bij was!
— En jullie hadden tenminste niet in het bijzijn van tante Sanne mijn woning moeten verdelen. Zie je? Voor iedereen is deze dag blijkbaar ongelukkig verlopen.
— Je hebt me vernederd.
— Nee, Mark. Dat heb je zelf gedaan. Ik ben alleen gestopt met er een tafelkleed overheen te leggen.
— Daar ga je weer met je mooie woorden.
— En jij weer zonder eigen woorden.
Aan de andere kant viel een stilte.
— Laten we doen dat jij eerst afkoelt en dat we morgen praten.
— Nee.
— Wat bedoel je met nee?
— Morgen praten we niet. Morgen haal jij de rest van je spullen op. Ik stuur je een tijdstip. Kom desnoods niet alleen, neem een heel fanfareorkest mee als je wilt, maar geen eigen initiatieven.
— Zet je me er nu echt uit?
— Dat heb ik al gedaan. Jij hebt alleen nog niet genoeg tijd gehad om eraan te wennen.
— Emma, we zijn getrouwd, voor de duidelijkheid.
— Een huwelijk is wanneer twee mensen aan dezelfde kant staan. Als de één alles trekt, de tweede wat mompelt en de derde bevelen uitdeelt, dan heet dat geen huwelijk. Dan is het een woonfraude met familiedwang als bijgerecht.
Uit de telefoon kwam een kort, giftig lachje.
— Jij bent altijd hard geweest.
— Nee. Ik ben heel lang makkelijk geweest. Alleen is die periode nu afgelopen.
Ze verbrak de verbinding en zette het geluid uit.
Nog geen minuut later begon het toestel opnieuw te zoemen. Dit keer belde Marieke. Emma keek ernaar, zuchtte en nam toch op.
— Ik luister.
— Je kunt dit nog rechtzetten, — zei haar schoonmoeder met een ijskoude stem. — Je excuses aanbieden aan je man. Aan mij. En dan gaan we als normale mensen om tafel.
— Waarover precies? Over de nette manier waarop ik jullie vierkante meters cadeau moet doen zonder scène?
— Over familie.
— Dat woord betekent voor u kennelijk iets anders dan voor mij.
— Natuurlijk. Voor jou is familie er alleen zolang het jou uitkomt.
— Nee. Voor mij is familie dat niemand met andermans handen in mijn documenten gaat zitten graaien.
— Jij noemt ook alles meteen van jou!
— Omdat het ook van mij is. Vervelend, hè?
— We hebben je hele appartement helemaal niet nodig! Verzin toch niet van alles! We wilden alleen dat Mark beschermd zou zijn.
— Tegen wie? Tegen mij, die hem twee jaar lang heeft gevoed, gedekt, aangehoord en zijn salaris tot het einde van de maand heeft opgerekt?
— Waag het niet zo over mijn zoon te praten!
— En waagt u het niet de baas te spelen in mijn huis.
— Hij is een man!
— In woorden wel. In de praktijk is het bewijs nog wat mager.
Marieke hapte hoorbaar naar adem van verontwaardiging.
— Hier krijg je spijt van! Je komt nog kruipend naar hem terug!
— Dat lijkt me sterk. Ik kruip alleen onder de badkuip als het speeltje van de kat eronder rolt. En zelfs dan niet van harte.
— Wat ben jij toch een…
— Fijne avond nog, Marieke.
Emma hing op, legde haar telefoon met het scherm naar beneden en begon zwijgend de tafel af te ruimen. Borden gingen de gootsteen in. De catalogus belandde in een tas met oud papier. Het notitieboekje met bedragen en aantekeningen als “kast hier”, “voor Sanne een logeerbed” ging erachteraan.
Ze vouwde nog één vel open en las een paar regels. “Mark praat later zacht met haar.” “Als ze dwarsligt — via familie druk zetten.” Emma kon een schamper lachje niet onderdrukken.
— Zacht. Natuurlijk. Ik ben er bijna ontroerd van.
De telefoon gaf opnieuw een piep. Een bericht van Mark: “Je bent te ver gegaan. Mam huilt.”
Emma typte snel terug: “Laat haar niet huilen. Laat haar woonruimte zoeken voor tante Sanne en een nieuw meetlint.”
Het antwoord kwam vrijwel direct: “Maak je me belachelijk?”
Ze schreef: “Nee. Ik zeg voor het eerst sinds lange tijd gewoon wat ik bedoel.”
Daarna opende ze de chat met haar vriendin Lisa en stuurde: “Als ik vandaag niemand met woorden heb vermoord, is dat persoonlijke groei.”
Lisa reageerde na een halve minuut: “Ik heb dienst tot negen, maar ik wil nu al details. Wie heb je eruit gegooid?”
Emma maakte een foto van de lege tafel, de geruite tas bij de deur, en schreef: “Mijn man, mijn schoonmoeder en een tante van de landingsbrigade. Ze kwamen mijn appartement verdelen.”
Lisa belde onmiddellijk via video.
— Oké, — zei ze in plaats van een begroeting. — Draai die camera. Ik wil het slagveld zien.
Emma richtte de telefoon op de keuken.
— Hier bevond zich het hoofdkwartier. Op deze plek is de kip soldaat gemaakt. Daar lagen de plannen waar ik het beste kon worden ingeperkt. En hier werd vermoedelijk de landing van familieleden voorbereid.
Lisa floot zacht.
— Meid, dit is geen brutaliteit meer. Dit is een huiselijke versie van een bezetting.
— Precies wat ik dacht.
— En Mark?
— Die zat erbij en knikte mee. Sloom, maar vastberaden. Als een kamerplant die plotseling besloot notaris te worden.
Lisa barstte in lachen uit.
— Jij kunt het ook brengen. En nu?
— Nu laat ik het slot vervangen. Daarna verzamel ik de rest van zijn rotzooi. Vervolgens controleer ik of hij geen papieren heeft meegenomen. En daarna ga ik vermoedelijk zitten beseffen dat ik officieel de slechte schoondochter van het jaar ben.
— Maar in de categorie “liet zich niet uitkleden” pak je goud.
Voor het eerst die avond glimlachte Emma echt.
— Weet je wat het naarste is?
— Wat dan?
— Ik ben namelijk helemaal niet verbaasd.