‘Na mijn werk,’ vervolgde Mark. ‘Ik neem de papieren mee. Jij leest ze rustig door en dinsdag gaan we samen naar de notaris.’
‘Kom maar,’ zei Emma zonder enige spanning in haar stem. ‘Ik ben thuis.’
Vrijdagavond ging de deurbel. Zijn eigen sleutels had Mark, op de dag dat hij vertrok, demonstratief op het kastje in de hal neergelegd. Alsof hij daarmee een punt had willen zetten achter hun huwelijk. Emma liep naar de voordeur en deed open.
Hij zag er uitstekend uit. Zijn schoenen glommen, zijn kin was zorgvuldig nonchalant ongeschoren en onder zijn arm hield hij een leren map. Hij stapte naar binnen met de vanzelfsprekendheid van iemand die nog altijd dacht dat alles hier van hem was. Zonder te vragen trok hij zijn schoenen uit en liep rechtstreeks door naar de keuken, alsof hij nooit was weggeweest.
‘Ik ruik koffie,’ merkte hij op terwijl hij aan tafel ging zitten. ‘Schenk je ook voor mij in?’
Emma leunde met haar heup tegen het aanrecht en keek hem aan.
‘Jij hebt het koffieapparaat meegenomen, weet je nog? Ik drink nu oploskoffie.’
Heel even trok er iets van ongemak over zijn gezicht, maar Mark herstelde zich snel. Met een zakelijke beweging legde hij de leren map op tafel, klapte hem open en haalde er een keurig gebundeld stapeltje papieren uit.
‘Hier,’ zei hij. ‘De overeenkomst voor de verdeling van de spullen. Mijn advocaat heeft alles precies uitgewerkt zoals we hebben besproken. Het appartement blijft van mij, de studio is voor jou. De auto neem ik, jij krijgt het vakantiehuisje. En ik ben zelfs bereid alle meubels hier te laten staan. Ik haal alleen de televisie uit de slaapkamer en de leren fauteuil uit de werkkamer op.’
Hij schoof de documenten naar haar toe en haalde vervolgens een dure pen uit de binnenzak van zijn colbert.
‘Lees het even door. Als je nergens bezwaar tegen hebt, zet je op iedere pagina je paraaf als bewijs dat je het hebt gezien. Bij de notaris laten we daarna de definitieve versie vastleggen.’
Emma raakte de papieren niet aan. Ze bleef hem aankijken met een glimlach die zo klein was dat hij bijna onzichtbaar bleef.
‘Mark,’ vroeg ze zacht, ‘weet jouw nieuwe vrouw eigenlijk onder welke voorwaarden jij hier komt onderhandelen?’
Zijn wenkbrauwen trokken samen. De richting waarin het gesprek ging, beviel hem duidelijk niet.
‘Wat heeft zij hiermee te maken? Dit is iets tussen jou en mij. Sanne bemoeit zich hier niet mee. Ze begrijpt dat ik tijd nodig heb om alles netjes met mijn ex-vrouw af te handelen.’
‘Ex-vrouw,’ herhaalde Emma, alsof ze het woord proefde. ‘Dat klinkt inderdaad heel logisch. Alleen is er één probleem. Ik ga jouw overeenkomst niet ondertekenen.’
Marks gezicht veranderde in een fractie van een seconde. De neerbuigende rust verdween; irritatie kwam ervoor in de plaats. Hij ademde zwaar uit en tikte met zijn vinger op het tafelblad.
‘Emma, we hadden toch een afspraak? Ga je nu ineens koppig doen? Wil je soms naar de rechter? Begrijp dan toch eens, dom kind, dat zulke procedures jaren duren, je zenuwen kosten en een vermogen aan advocaten opslokken. En uiteindelijk verdeelt de rechter alles alsnog fiftyfifty. Dit appartement krijg je nooit helemaal toegewezen, het is tijdens ons huwelijk verkregen. Ik bied je een nette oplossing aan, zonder vernederingen.’
‘Ik wil helemaal niet procederen.’ Emma duwde zich rustig van het aanrecht af en liep naar de keukenkastjes. ‘En een vreedzame oplossing vind ik prima. Alleen valt er tussen ons niets te verdelen.’
‘Niets te verdelen?’ Mark begon rood aan te lopen. ‘Ben je wel goed bij je hoofd? Honderd vierkante meter in een gewilde buurt, en jij noemt dat niets?’
Emma verliet de keuken zonder antwoord te geven. Precies een halve minuut later kwam ze terug. In haar handen hield ze een blauwe plastic map. Ze legde die boven op Marks papieren, midden op tafel.
‘Maak maar open,’ zei ze.
Mark keek argwanend naar het blauwe plastic. Toen klikte hij langzaam de sluiting los en trok de inhoud eruit. Zijn ogen schoten over de regels. Eerst las hij snel, bijna ongeduldig. Daarna vertraagde zijn blik. Op de tweede pagina bleef hij hangen. Het bloed trok uit zijn gezicht weg.
Hij herkende zijn eigen handtekening. En hij herkende de stempel van de notaris.
Herinneringen van acht jaar geleden, die hij zorgvuldig naar een donkere hoek van zijn geheugen had verbannen omdat ze hem niet meer uitkwamen, vielen ineens met volle kracht op hem neer.
‘Wat is dit?’ vroeg hij schor, hoewel hij heel goed wist wat hij in zijn handen hield.
‘Onze huwelijkse voorwaarden,’ antwoordde Emma vriendelijk. ‘Precies die akte die we hebben laten opstellen toen schuldeisers dreigden dit appartement te laten verkopen vanwege jouw zakelijke schulden. Dezelfde voorwaarden waardoor ik jouw enorme financiële gaten kon dichten met het geld uit de verkoop van mijn oma’s woning.’
‘Dat… dat was alleen een formaliteit!’ Zijn stem sloeg over. Hij sprong overeind. ‘Voor de bank! Zodat ze ons met rust zouden laten!’
‘Het is een notarieel vastgelegde akte, Mark. Volgens het Nederlandse Burgerlijk Wetboek kunnen huwelijkse voorwaarden afwijken van de normale verdeling van gemeenschappelijk bezit. In dit document staat dat zowel dit appartement als de studio uitsluitend mijn eigendom zijn. Bij een scheiding vallen ze dus niet in een verdeling.’
Mark bleef staan, hijgend van woede. Het keurige wereldbeeld dat hij voor zichzelf had opgebouwd — waarin hij grootmoedig wat kruimels aan zijn vrouw liet terwijl hij zelf naar zijn jonge geliefde en een luxe appartement vertrok — stortte zichtbaar in.
‘Jij hebt daar geen recht toe!’ schreeuwde hij, terwijl hij met zijn vuist op tafel sloeg. Het porseleinen kopje sprong op.