Toch stelde die geruststelling haar nauwelijks op haar gemak. Zodra ze alleen was, pakte Emma haar telefoon en belde Jan.
‘Het door u gekozen nummer is op dit moment niet bereikbaar,’ klonk de vlakke stem van de automatische melding. Daarna probeerde ze haar dochter.
‘Sanne, weet jij waar je vader uithangt? Ik krijg hem niet te pakken.’ De onrust in haar stem was zo duidelijk dat Sanne meteen begreep dat er iets aan de hand was.
‘Hij zit gewoon voor de televisie. Papa!’ riep ze hard door het huis. ‘Mama belt je!’
‘Wat moet ze nu weer?’ hoorde Emma haar man geïrriteerd brommen. Even later klonk zijn stem in de telefoon. ‘Ja?’
‘Ze gaan me toch opereren,’ zei Emma. Haar angst was inmiddels veranderd in boosheid. Was een beetje medeleven nu echt te veel gevraagd?
‘Nou, gefeliciteerd. En wat verwacht je van mij?’ Jan luisterde maar half; zijn aandacht bleef bij het scherm, waar modellen in badkleding voorbijliepen.
‘Als Sanne op de universiteit zit, zorg je zelf voor je eten,’ zei Emma strak.
‘Waarom ik? Ik werk ook! Denk je soms dat ik huishoudster ben?’ snauwde hij.
‘Jan, ik maak geen grap.’ Emma’s stem werd zo hard en koud dat hij even stilviel. ‘Sanne zit midden in haar tentamens. Dat is belangrijk. Jij kunt best af en toe uit die stoel komen.’
Wanneer het om haar dochter ging, kon Emma ineens staalhard zijn.
‘Ja, ja, het zal wel,’ mompelde Jan, en hij verbrak de verbinding.
Na de operatie had Emma tijd nodig om weer op krachten te komen. De artsen wilden haar nog een paar dagen ter observatie houden. In al die tijd belde Jan niet één keer en hij kwam evenmin langs. Sanne daarentegen verscheen elke dag bij haar bed en nam mee wat volgens de dokter mocht.
‘Lieverd, ze geven me hier heus te eten,’ plaagde Emma haar, al deed de zorg van haar dochter haar zichtbaar goed. ‘En je studie dan? Wanneer krijg jij dit allemaal voor elkaar?’
‘Maak je geen zorgen, mam. Ik werk op zonne-energie,’ grapte Sanne. Ze wilde haar moeder niet vertellen dat ze zelf steeds minder zin had om naar huis te gaan. Haar vader had zich volledig laten bedienen en kwam nauwelijks nog van de bank af. Telkens dacht ze terug aan die week zonder haar moeder.
‘Meisje, de gootsteen staat vol! Er is geen schoon bord meer te vinden. Wordt het niet eens tijd dat je opruimt? En begin niet weer over leren!’ had Jan haar toegesnauwd toen ze thuiskwam.
Een andere keer had hij vanuit de kamer geroepen: ‘Sanne, ik heb het druk! Maak even wat te eten. Ik ben met belangrijk werk bezig!’
Sanne was zachtjes naar hem toe gelopen en had over zijn schouder gekeken. Dat “belangrijke werk” bleek een computerspel te zijn. Zodra hij haar merkte, klikte hij het haastig weg en verschenen er grafieken en cijfers op het scherm. Het maakte haar alleen maar bozer.
‘Kun je niet tenminste één keer naar mama toe gaan?’ vroeg ze, met moeite beheerst.
‘Waarvoor? Jij gaat toch al. Waarom zouden we met z’n tweeën moeten komen opdraven? Straks denkt ze nog dat ze een koningin is en dat iedereen haar wensen moet raden. Ze ligt daar trouwens veel te lang. Operatie, kom nou. Ze had thuis ook gewoon pillen kunnen slikken.’
‘Volgens mij ben ík degene die hier al jouw wensen uitvoert,’ barstte Sanne los. ‘Hoe heeft mama dit al die jaren met jou volgehouden?’
‘Wat is dit nou? Heb je ineens een grote mond?’ vroeg Jan donker. ‘Ga jij mij soms de les lezen? Als het je niet bevalt, daar is de deur. Ik geef je te eten, ik laat je studeren, ik betaal alles…’
‘Ik studeer zelf,’ herinnerde Sanne hem eraan, ‘met een beurs van de overheid, mocht je dat vergeten zijn. En de deur weet ik prima te vinden. Zodra ik werk vind, blijf ik hier geen dag langer.’
‘Jaja,’ zei haar vader met een spottend lachje. ‘Ik ben benieuwd hoe snel je terugkomt smeken of je weer naar binnen mag. Maar zolang je hier woont, kun je me nu koffie brengen.’
Sanne had geen behoefte om dit allemaal aan haar moeder te vertellen. Ze wilde niet dat Emma zich opwond of zich schuldig voelde. Misschien zou ze dan veel te vroeg uit het ziekenhuis willen vertrekken, en dat zou alles alleen maar erger maken.