Bram leunde over de tafel en trok het bord behoedzaam, maar onmiskenbaar beslist, uit haar handen.
‘Maria. Ga naar huis. Alsjeblieft.’
‘Ben jij helemaal gek geworden?’ Ze hapte naar lucht. ‘Wat een schandalige onbeleefdheid! Ik kom haar feliciteren!’
‘Waar is het cadeau?’
‘Wat zeg je?’
‘Het cadeau,’ herhaalde Bram, zonder zijn stem te verheffen. ‘Mensen die iemand komen feliciteren, nemen meestal iets mee behalve verwijten. Ik heb zelfs geen kaartje gezien.’
‘Hoe durf je zo tegen mij te praten! Ik heb jou grootgebracht!’
‘U hebt mij overleefd,’ zei hij. ‘Dat is niet dezelfde discipline.’
De gasten weken bijna automatisch achteruit, dichter naar de muur toe, alsof ze op de eerste rij zaten bij iets waarbij elk moment van alles kon rondvliegen.
‘Laat je vrouw dat dan zelf zeggen!’ krijste Maria. ‘Het is háár feest! Ik wil het uit háár mond horen! Laat haar naar buiten komen en mij recht aankijken!’
‘Ik ben haar man. En ik zeg: u vertrekt. Beschouw het als een officiële mededeling, uitgesproken vanaf het podium en vastgelegd voor het verslag.’
‘Ik ga nergens heen!’ Ze greep een schaal salade en schoof die demonstratief naar zich toe. ‘Brutale vlegel! Ik ben haar moeder!’
‘U hebt haar om elf uur al telefonisch gefeliciteerd,’ merkte Bram op. ‘Dat was een schitterend optreden. U had het daarbij kunnen laten en in de herinnering kunnen blijven als een redelijk fatsoenlijk mens. Maar blijkbaar hecht u meer aan een finale met vuurwerk.’
‘Wat voor vuurwerk?! Hoor je zelf wel wat je uitkraamt? Wij zijn familie! Ik heb alle recht om aan deze tafel te zitten! Dit huis staat nota bene op mijn offers!’
‘Offers herinner ik me niet,’ zei Bram, terwijl hij de fles van tafel pakte. ‘Wel herinner ik me verklaringen, druk, en eindeloze pogingen om mij mijn deel te laten opgeven. Ik weet nog hoe u mij uitlegde dat dankbaarheid in vierkante meters wordt uitgedrukt. Mooie rekensom, alleen heb ik hem nooit onder de knie gekregen.’
Hij schonk rode wijn in een glas. Langzaam. Gelijkmatig. Geen druppel naast de rand.
Maria klaarde zichtbaar op. Hij gaf toe. Hij schonk in. Dus nu zouden de excuses komen, nu zou men haar alsnog netjes een plek aanbieden. Ze wierp een blik op haar horloge; de meiden konden elk moment arriveren.
‘Zo,’ zei ze tevreden. ‘Dat had je meteen moeten doen. Ga naast me zitten, dan praten we.’
Op dat ogenblik ging de bel.
Mark bleef staan waar hij stond. Daarna klonk er geklop, harder nu, met knokkels tegen het hout.
‘Doe open!’ beval Maria aan Bram. ‘Dat zijn de meisjes!’
Bram deed iets heel anders. Hij gooide de wijn recht in haar gezicht. Meteen daarna vulde hij het glas opnieuw.
Maria deinsde achteruit; de stoel schraapte met een scherp geluid over de vloer. Haar blouse kleurde op de borst in één tel donkerrood en nat. Druppels liepen langs haar kin omlaag, een paar lokken plakten tegen haar voorhoofd. Ze week achterwaarts tot aan de muur en sperde haar mond open, maar van de duizend zinnen die ze paraat had gehad, kwam er niet één naar buiten.
‘U hebt mijn vrouw gefeliciteerd,’ zei Bram. ‘Nu gaat u weg.’
De stilte werd bijna tastbaar. Emma drukte haar hand tegen haar mond. Julia liet een zacht lachje ontsnappen en schrok daar zelf van. Pieter had zijn telefoon al omhoog, camera naar voren.
‘Jij… jij…’ siste Maria. Haar ogen schoten naar de tafel, naar de schalen, naar het tafellaken, naar die lange rand waar je zo makkelijk aan kon rukken.
‘Denk er niet eens aan,’ waarschuwde Bram, op een bijna vriendelijke toon. ‘Als er iets met deze tafel gebeurt, verlaat u dit huis in uw ondergoed. Dat is geen dreigement, dat is een beschrijving van de procedure.’
Ze verstarde. Het tafellaken verloor onmiddellijk zijn aantrekkingskracht. Acht paar ogen keken haar aan; iemand filmde, iemand glimlachte, en dat was erger dan welke materiële schade ook.
‘Jullie krijgen hier allemaal nog spijt van!’ riep ze met overslaande stem. Struikelend over haar eigen jas graaide ze het kledingstuk bij elkaar.
Ze rukte de deur zelf van binnenuit open en botste bijna tegen haar twee dochters aan, die met hun mannen op de overloop stonden.
‘Mama?!’ riep Eva.