Sanne keek naar de balie, waar het meisje zogenaamd verdiept was in een tijdschrift. Zodra hun blikken elkaar kruisten, sloeg ze snel haar ogen neer.
— Goed, zei Sanne na een korte stilte. — Laten we aannemen dat u inderdaad bent uitgenodigd. Maar dan nog moet ik beoordelen of u binnen het team past. Tot nu toe zie ik vooral weerstand.
— Weerstand waartegen?
— Tegen de eisen van deze tijd.
— De eis van deze tijd is niet dat je iemand in de wachtruimte kleineert.
— U maakt het opnieuw persoonlijk.
— Nee. Ik benoem gewoon wat er gebeurt.
Sanne sloeg mijn formulier dicht.
— Dan stel ik het anders voor. Ik zal Jan adviseren om op een later moment op uw kandidatuur terug te komen. Misschien over drie maanden, als er een rustiger plek beschikbaar is.
— Over drie maanden is het voor deze afdeling waarschijnlijk te laat.
— Dat is niet aan u om te bepalen.
— Voorlopig misschien niet. Maar ik ben juist gevraagd om daar iets aan te doen.
Ze greep abrupt naar de telefoon op haar bureau.
— Dan ga ik dat nu meteen navragen.
— Doet u dat vooral.
Sanne drukte een paar toetsen in, maar voordat ze het toestel tegen haar oor kon houden, begon mijn eigen telefoon in mijn tas te trillen. Op het scherm verscheen Jans naam.
Ik nam op.
— Anna, goedemorgen, klonk zijn opgewekte stem. — Bent u al binnen? Ik wacht op u in mijn kantoor.
Ik keek Sanne recht aan.
— Ja, Jan. Ik zit in de ontvangstruimte. Uw recruitmentmedewerker voert net een gesprek met mij.
— In de ontvangstruimte? Ik had gevraagd u direct naar boven te laten brengen.
— Er zijn blijkbaar twijfels ontstaan of ik qua leeftijd wel geschikt ben.
Aan de andere kant van de lijn viel een stilte.
— Pardon?
Sanne werd zichtbaar bleker en stak haar hand uit, alsof ze mijn telefoon wilde pakken. Ik hield hem iets verder van haar vandaan.
— Mij is voorgesteld om naar de archiefafdeling te gaan in plaats van naar de afspraak met u, vervolgde ik. — Daarbij is mij uitgelegd dat iemand van mijn leeftijd doorgaans niet voor een leidinggevende functie wordt aangenomen.
Zijn toon veranderde onmiddellijk.
— Blijft u alstublieft waar u bent. Ik kom naar beneden.
— Prima.
Ik beëindigde het gesprek.
Sanne zat roerloos achter haar bureau. Haar glimlach was verdwenen.
— Waarom deed u dat? vroeg ze zacht.
— Ik nam mijn telefoon op.
— U hebt mij bewust in diskrediet gebracht.
— Nee. Ik heb herhaald wat u zei.
— Dat had u niet hoeven doen.
— Dan had u het niet moeten zeggen.
De man met het sollicitatieformulier stond plotseling op.
— Neem me niet kwalijk, maar krijg ik straks ook te horen dat mijn geboortejaar tegen me werkt?
Sanne schoot met haar blik naar hem.
— Dit gaat u niet aan.
— Inmiddels wel, zei de vrouw bij het raam. — Ik heb het namelijk ook allemaal gehoord.
Achter de balie sloeg het meisje nerveus een bladzijde om.
— Sanne, misschien is het beter om naar een vergaderruimte te gaan?
— Blijf zitten, zei Sanne kort.
— Nee, zei ik. — Vanaf nu is het juist beter dat alles openlijk gebeurt.
Op dat moment gingen de liftdeuren open. Een lange man in een donker colbert stapte de ontvangstruimte binnen. Ik had hem eerder slechts kort via een videogesprek gezien en herkende hem daarom niet meteen. Sanne sprong overeind.
— Jan, ik wilde net naar u toe komen.
— Dat hoeft niet, antwoordde hij. — Ik ben er al.
Hij liep naar mij toe en stak zijn hand uit.
— Anna, mijn excuses. U had bij de ingang ontvangen moeten worden en meteen naar mijn kantoor begeleid moeten worden.
— Goedemorgen.
— U hebt mij de eerste analyse toegestuurd, ging hij verder. — De financiële afdeling heeft daarvoor inmiddels driehonderd euro klaargezet. Vandaag wilde ik met u de functie en uw bevoegdheden bespreken.
In de wachtruimte werd het opnieuw doodstil. Sanne staarde naar haar schoenen.
— Jan, zei ze, — ik heb gewoon de procedure gevolgd.
— Welke procedure staat toe dat de leeftijd van een kandidaat in de ontvangstruimte wordt besproken?
— Ik heb leeftijd niet als afwijzingsgrond gebruikt.
— Dus Anna verzint dit?
— Nee, maar…
— Dan hoeft u niet verder te gaan.
Hij draaide zich naar het meisje achter de balie.
— Noteer dit. Kandidaten die ik persoonlijk uitnodig, gaan voortaan alleen via de receptie nadat mijn secretariaat dat heeft bevestigd. Sanne wordt per direct weggehaald bij de selectie voor leidinggevende functies. Alle beslissingen die zij in deze vacature heeft genomen, worden ingetrokken.
Sanne keek geschrokken op.
— Jan, dat is wel erg streng.
— Streng is een ervaren specialist naar het archief willen schuiven omdat u niet in staat bent ervaring als meerwaarde te zien.
— Ik beoordeelde de risico’s.
— U beoordeelde een leeftijd.
Daarop zweeg ze.
Jan keek weer naar mij.
— Anna, zullen we gaan? Een gesprek over werk hoort plaats te vinden op een plek waar iemand werkelijk wordt gehoord.
Ik stond op en pakte mijn notitieboek.
— Wacht, zei Sanne.
Ik draaide me om.
— Ja?
— Het was niet mijn bedoeling u te kwetsen.
— U wilde vooral uzelf een lastig gesprek besparen.
— U begrijpt niet hoeveel druk er ook op mij ligt. Leidinggevenden willen jonge mensen, snelle mensen, makkelijke mensen.
— En u besloot voor hen makkelijk te worden.
— Dat is mijn werk.
— Werk ontslaat niemand van verantwoordelijkheid voor wat hij zegt.
Ze perste haar lippen op elkaar.
— Mijn excuses.
— Die aanvaard ik. Maar u sprak die woorden uit waar iedereen bij was, dus de gevolgen komen nu ook waar iedereen bij is.
Jan mengde zich niet in het gesprek. Waarschijnlijk wilde hij zien hoe ik mij zou gedragen buiten rapporten en schema’s, midden in een echte confrontatie.
Samen stapten we in de lift. Hij drukte op de knop van de juiste verdieping en zei:
— Nogmaals mijn excuses. Zoals u merkt, hebben we niet alleen op de kwaliteitsafdeling problemen.
— Problemen blijven zelden keurig in één kamer zitten.
Hij glimlachte kort.
— Daarom heb ik u gevraagd te komen.
— Dan beginnen we met het belangrijkste. Als u resultaat wilt, heb ik geen fraaie functietitel nodig, maar het recht om de werkwijze te veranderen.
— Welke voorwaarden stelt u?
— Toegang tot alle klantklachten, productierapporten en leveringsplanningen. En ik wil rechtstreeks met de voormannen spreken, zonder samenvattingen via hun leidinggevenden.
— Dat is stevig.
— Anders krijgen we alleen toneel.
— Akkoord.
Zijn kantoor was ruim, maar niet pronkerig. Op het bureau lagen productmonsters, daarnaast een stapel uitgeprinte klachten. Ik zag meteen de rode aantekeningen in de kantlijn.