Toen de printer zweeg en de laatste warme vellen in de uitvoerlade lagen, maakte Sanne ook foto’s van het scherm van Eriks tablet. Ze legde daarmee de volledige correspondentie uit de familiechat vast. Ook die beelden drukte ze af.
Daarna pakte ze haar telefoon en belde haar advocaat.
— Mevrouw De Vries? Goedemiddag, u spreekt met Sanne. Ik heb met spoed advies nodig over een echtscheidingsprocedure en over geld dat zonder mijn toestemming van onze gezamenlijke middelen is weggehaald. Ja, alle bankafschriften heb ik. Over een uur ben ik bij u.
Op zondag besloot Karin te laten zien hoe “de oudere generatie” zulke situaties hoorde aan te pakken. Ze zette een enorme pan goulash op tafel, alsof een stevige maaltijd alles kon gladstrijken. Zodra de geur van gestoofd vlees, paprika en kruiden door het huis trok, stond Bas bijna onmiddellijk op de stoep.
In de woonkamer werd de tafel gedekt. Erik verkeerde in opvallend goede stemming. Hij schonk voor iedereen dure rode wijn in, vanzelfsprekend uit de voorraad die Sanne zelf voor de feestdagen had gekocht.
— Nou, op de familie! — riep Erik terwijl hij zijn glas hief. — Het belangrijkste is dat we bij elkaar blijven.
Sanne raakte haar glas niet aan. Ze zat kaarsrecht op haar stoel, in een sobere donkere coltrui. Naast haar bord lag een dikke kartonnen map met elastieken eromheen.
— Karin, — zei Sanne ineens helder. Haar stem sneed dwars door de huiselijke gezelligheid heen. — U wilde laatst toegang tot mijn bankapp. Ik heb erover nagedacht en ben tot de conclusie gekomen dat u gelijk hebt. Financiële openheid is inderdaad nodig.
Erik trok tevreden zijn mondhoek op en knipoogde naar zijn broer. Karin begon breed te glimlachen.
— Kijk eens aan, verstandig meisje! Ik zei toch dat gezond verstand uiteindelijk zou winnen. Zoals in die oude film: “Ik heb je zo lang gezocht!” Nou, geef je telefoon maar.
— Mijn telefoon krijgt u niet, — zei Sanne. Ze legde haar hand op de map en maakte rustig de elastieken los. — Ik heb iets beters voorbereid. Een volledig financieel overzicht van de afgelopen drie jaar. Op papier. Met alle uitgavenposten erbij, precies zoals u het graag hebt.
Uit de map haalde ze een stapel aan elkaar geniete bladen. Die schoof ze naar het midden van de tafel, vlak naast de dampende pan goulash.
Bas pakte de papieren achteloos op, draaide het bovenste vel om en verslikte zich prompt in zijn wijn. Zijn ogen werden groot. Op de eerste pagina stond een kleurenfoto uit hun geheime chat: “Erik: Mam, ik probeer Sanne haar pincode wel los te peuteren…”
Erik rukte de stapel uit de handen van zijn broer. Binnen een paar seconden trok alle kleur uit zijn gezicht weg; hij werd grauw, als slecht gestort beton. Met schokkerige bewegingen bladerde hij verder. Bankafschriften van de spaarrekening. Elke verdwenen som had Sanne zorgvuldig met gele markeerstift aangegeven.
— Sanne… wat is dit? — bracht Erik hees uit, terwijl hij van de tafel wegschoof. — Heb jij in mijn tablet zitten neuzen? Dat is een schending van mijn privacy!
— Jouw privacy hield op te bestaan op het moment dat jij mijn geld begon te stelen, Erik, — antwoordde Sanne ijskoud. — Drieënvijftigduizend zeshonderd euro. Dat is het exacte bedrag dat jij van onze zogenaamde “spaarrekening voor een huis” hebt gehaald om je kinderachtige broer te onderhouden en de grillen van je moeder te betalen.
Karin kreeg rode vlekken in haar hals en op haar wangen. Ze greep naar haar borst alsof ze elk moment een hartaanval kon krijgen.
— Hoe durf je! — krijste ze, alle filmcitaten ineens vergeten. — Dat is het geld van mijn zoon! Hij mag beslissen wat er met het gezinsbudget gebeurt! Bas zat in de problemen, wij móésten hem helpen! Jij bent een gevoelloze, ijskoude trut! Je houdt meer van je struiken dan van levende mensen!
— Schreeuwt u niet zo, Karin. Dit is een fatsoenlijk appartementencomplex; straks bellen de buren nog de politie, — zei Sanne zonder haar stem te verheffen. Juist die kalmte maakte hen nog woedender. — Uw zoon heeft geen cent van dit geld verdiend. Ik onderhoud hem. Ik betaal deze woning. Ik betaal de auto waarin hij rijdt. En ondertussen noemen jullie mij achter mijn rug een werkpaard en bespreken jullie hoe Bas zijn huur betaald kan worden via een automatische afschrijving van mijn salarisrekening.
— Sanne, luister nou even, laten we dit rustig bespreken, — probeerde Erik, nu met die zachte, gladde toon waarmee hij normaal klanten wist in te pakken. Hij strekte zijn handen naar haar uit. — Ja, ik heb een fout gemaakt. Ik wilde alleen mijn eigen mensen helpen. Ik betaal alles terug, echt. Ik zoek een fatsoenlijke baan, ik zweer het. We zijn toch familie? We zijn al zoveel jaren samen.
— Jouw familie, Erik, zit op dit moment links en rechts van je. Voor jullie ben ik niets anders geweest dan een pinautomaat, — zei Sanne terwijl ze opstond. — Mijn advocaat heeft vrijdag de echtscheidingspapieren bij de rechtbank ingediend. Daarnaast is er een officiële vordering opgesteld voor terugbetaling van alle bedragen die zonder toestemming zijn weggehaald. Al het bewijs, inclusief jullie berichten, zit al in het dossier.
— Dat geld krijg je nooit via de rechter terug! — beet Bas haar toe, zijn ogen donker van woede. — Het was een gezamenlijke rekening!
— Mijn advocaat ziet dat anders, Bas. Maar dat is niet eens het interessantste, — zei Sanne.
Ze haalde de sleutels van de Audi uit haar zak en legde ze met beheerste precisie op tafel.