Ze had een onwaarschijnlijk dikke jurk aangetrokken, bezaaid met lurex, alsof ze zich midden in juli had voorbereid op een oudejaarsgala.
In dat gewaad leek ze nog het meest op een rondtollende discobal. Om haar hals hing glimmende goedkope fantasiejuwelen, maar Karin droeg die met zo veel plechtige zelfverzekerdheid dat je bijna zou denken dat het om onvervangbare museumstukken ging.
De gasten — een hele stoet tantes, ooms, verre neven en nichten en zelfs een paar buurvrouwen — overlaadden haar met complimenten. Karin liet het zich allemaal welgevallen met de waardigheid van iemand die zojuist een vleugel aan een ziekenhuis had geschonken.
Familiebanden blijken trouwens altijd bijzonder hecht te worden zodra ze royaal worden besproeid met gratis premium drank.
Tussen de tafels bewoog geruisloos een fotograaf rond die door het feestbureau van het restaurant was gestuurd. Sanne had hem vooraf uitgekozen, waarna Karin de fotosessie én een gedrukt album achteloos aan het banketcontract had laten toevoegen. Uiteraard in de vaste overtuiging dat Mark uiteindelijk toch de rekening zou voldoen.
— Familie betekent alles voor mij! — verkondigde ze door de microfoon, terwijl ze met een papieren zakdoekje langs haar ooghoeken depte. — Voor mijn eigen mensen heb ik alles over! Ik heb altijd gezegd: geld is maar papier. Het belangrijkste is dat je dierbaren gelukkig zijn!
Daarna knipte ze met haar vingers om een ober dichterbij te wenken.
— Beste jongen, — commandeerde mijn schoonmoeder luid genoeg om door de halve familie gehoord te worden. — Haal deze wijn maar weg, hij smaakt veel te zuur. Breng cognac. Een goede, uit de premiumcategorie. En vul die schaaltjes met kaviaar ook meteen bij. Mijn familie viert vandaag feest!
De ober noemde beleefd de prijs en schoof haar een extra bestelformulier toe. Karin nam niet eens de moeite om het volledig door te lezen. Met een brede, sierlijke haal zette ze haar handtekening eronder.
En zo ging het telkens opnieuw: bij de cognac, bij nieuwe porties dure hapjes en bij het tot drie keer toe verlengen van de livemuziek. Een portemonnee van een ander gaf haar handschrift blijkbaar een verbazingwekkende vastheid.
Op een gegeven moment was Sanne druk bezig met haar romige voorgerecht, toen ze net iets te enthousiast naar een schaal salade reikte. Met haar elleboog veegde ze een hoge flute van tafel. Het glas spatte op de vloer uiteen in een helder, kristallen salvo. Binnen een minuut stond de ober er weer met een aanvullend formulier, en Karin tekende ook voor dit kleine familiedrama zonder zelfs maar omlaag te kijken.
Mijn schoonzus glimlachte alleen maar gelukzalig. Zij was er immers rotsvast van overtuigd dat haar vrijgevige broer dit feest van overvloed betaalde.
Ik zat ondertussen rustig aan mijn mineraalwater met citroen te nippen en genoot met volle teugen van het schouwspel.
Karin gedroeg zich alsof ze achter de dikke ruit van haar geliefde nieuwe raam zat: volkomen afgesloten van menukaartprijzen, logica en gezond verstand. Ze baadde in haar eigen belangrijkheid. En hoe harder de muziek speelde, hoe zwaarder de map in de handen van de onverstoorbare Pieter leek te worden.
Tegen middernacht begonnen de eerste gasten hun jassen bij elkaar te zoeken. In plaats van de enorme taart waar Karin eerder zo dramatisch over had gedaan, serveerde het restaurant individuele desserts. Die had ze, na onze weigering om haar banketbakkersfantasieën te financieren, zogenaamd heel vooruitziend alsnog aan de bestelling toegevoegd.
Niet lang daarna verscheen Pieter opnieuw in de zaal.
Hij gleed tussen de tafels door met de statige rust van een cruiseschip dat de golven klieft. In zijn handen hield hij diezelfde zwarte map. De map met de rekening. Toen hij bij Karin aankwam, maakte hij een keurige kleine buiging.
— Uw rekening, mevrouw Karin. Ik hoop dat de avond volledig naar wens is verlopen?
Mijn schoonmoeder maakte een achteloos gebaar met haar hand en keek niet eens naar het bedrag.
— Alles was prima. Geef de rekening maar aan mijn zoon. Mark, reken jij even met de meneer af, laat hem niet staan wachten.
— Neemt u mij niet kwalijk, — antwoordde Pieter onbewogen, terwijl hij de map netjes voor Karin neerlegde. — Volgens de overeenkomst bent u degene die de opdracht heeft geplaatst, en ook degene die voor de betaling verantwoordelijk is.
Karin greep de map met een geïrriteerde beweging vast en stak hem zelf over de tafel naar Mark uit.
— Pak aan en betaal gewoon. Maak er geen voorstelling van.
Mark opende de map langzaam. Zijn blik gleed langs de lange lijst met posten: de premium cognac, het gedrukte fotoalbum, drie extra uren muziek, de nieuwe rondes delicatessen en zelfs de door Sanne gesneuvelde flute stonden er keurig op vermeld.
Daarna klapte mijn man de map dicht met een droog tikje. Hij schoof hem over de tafel terug, recht in de handen van zijn moeder.
— Mam, dit is jouw rekening, — zei Mark luid en glashelder.
In één klap vielen alle gesprekken aan tafel stil. Familieleden verstarden met halfgekauwde hapjes in hun mond en vorken die ergens tussen bord en gezicht waren blijven hangen.
Geen dure make-up ter wereld kan een gezicht zo snel veranderen als een map met een onbetaalde rekening dat kan.
— Mark, wat moet dit voorstellen? — Karin lachte nerveus, maar haar ogen schoten onrustig heen en weer. — Betaal dat banket gewoon. Je had het beloofd!
— Dat heb ik nooit beloofd, — antwoordde mijn man kalm. — Anna en ik hebben jou een flink bedrag overgemaakt voor nieuwe ramen. Jij hebt dat geld zonder onze toestemming gebruikt als aanbetaling voor je eigen feest. Daarom betaal jij het resterende bedrag volgens het contract zelf. En vergis je niet: ons geld was geen cadeau en wordt dat ook niet. Het deel dat jij als voorschot hebt uitgegeven, betaal je ons apart terug. We gaan jouw feestvreugde niet nog een tweede keer financieren.
De stilte in de zaal werd zo compact dat je er haast spijkers in had kunnen slaan. Het gezicht van mijn schoonmoeder trok vol lelijke bordeauxrode vlekken, die fel afstaken tegen het zilverachtige geglitter van haar jurk.
— Welke ramen?! — krijste ze, terwijl het laatste restje deftigheid van haar afgleed. — Jij zet je eigen moeder voor alle gasten te schande?! Ik heb juist voor jullie mijn best gedaan, ik heb een feest georganiseerd!
— Het contract staat op uw naam, mevrouw Karin, — mengde Pieter zich er met ijzige beleefdheid in. — U hebt alle aanvullende diensten persoonlijk besteld. Ook daarover bestaat geen enkel misverstand.