Er zouden gesprekken volgen. En besluiten waar niemand meer omheen kon.
Oud en Nieuw zou ditmaal geen nieuw begin worden, maar het moment waarop alles opnieuw gemeten werd.
Maarten kwam op vijf januari terug. Niet op nieuwjaarsdag, ook niet de dag erna, maar precies op de vijfde, wanneer de feestelijke roes alweer uit huis begint te trekken en er alleen nog zo’n zwaar, kleverig gevoel achterblijft dat er iets onherstelbaar is verschoven.
Hij deed de voordeur open met zijn eigen sleutel. Voorzichtig. Zonder klap. Alsof hij al wist dat elk hard geluid verkeerd zou vallen.
‘Ik ben er,’ zei hij de stille gang in.
‘Dat hoor ik,’ klonk Sophies stem vanuit de woonkamer. ‘Doe je schoenen uit.’
Hij kwam binnen, zette zijn schoenen netjes naast elkaar, zoals hij vroeger deed wanneer hij nog dacht dat zulke kleine dingen verschil maakten. Zijn jas hing hij keurig aan de kapstok. Een tas met cadeaus had hij niet bij zich.
‘Nog gelukkig nieuwjaar,’ zei hij ongemakkelijk, terwijl hij om de deurpost keek.
‘Jij ook,’ antwoordde ze zonder van de bank op te staan. ‘Hoe is het met je moeder?’
‘Goed,’ zei hij te snel. ‘De buurman heeft geholpen met de verwarming. Voorlopig.’
‘Voorlopig,’ herhaalde Sophie met een korte knik. ‘Zoals altijd dus. Ga zitten, nu je er toch bent.’
Maarten nam plaats. Een paar tellen zweeg hij, alsof hij eerst moed bij elkaar moest rapen.
‘Sophie,’ begon hij. ‘We moeten praten. Rustig. Zonder geschreeuw. Als volwassenen.’
‘Daar heb ik niets op tegen.’ Ze keek hem recht aan. ‘Ik wil ook niet meer schreeuwen. Ik wil duidelijkheid.’
‘Je bent veranderd,’ zei hij. ‘Vroeger was je zachter.’
‘Nee,’ antwoordde ze kalm. ‘Vroeger slikte ik alles in.’
‘Dat is toch hetzelfde?’
‘Nee, Maarten. Geduld heb je als je weet waarvoor je iets verdraagt. Ik verdroeg het alleen omdat ik bang was voor ruzie.’
‘En nu ben je dat niet meer?’
‘Nu ben ik ergens anders bang voor. Dat ik over vijf jaar wakker word en besef dat ik al die tijd niet mijn eigen leven heb geleid.’
Hij keek weg.
‘Mijn moeder zegt dat je haar uit je leven hebt geschrapt.’
‘Ik heb niemand geschrapt,’ zei Sophie vermoeid. ‘Ik weiger alleen nog langer volgens haar draaiboek te leven.’
‘Ze is oud.’
‘Ze is vijfenzestig. Als het haar uitkomt, heeft ze meer energie dan wij samen.’
‘Je bent niet eerlijk.’
‘Misschien niet. Maar ik ben wel oprecht.’
Maarten blies scherp uit.
‘Weet je wat ze op nieuwjaarsdag tegen me zei?’
‘Ik kan het raden.’
‘Ze zei: “Als je voor haar kiest, ben je mij kwijt.”’
Langzaam trok Sophie haar wenkbrauwen op.
‘En je bent hierheen gekomen om die boodschap af te leveren?’
‘Nee.’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Ik ben gekomen omdat ik begrepen heb dat ik moet kiezen. Door haar. En door jou.’
‘Ik heb jou nergens toe gedwongen,’ zei Sophie hard. ‘Ik heb alleen aangegeven waar mijn grens ligt.’
‘Is dat dan geen keuze?’
‘Nee. Dat zijn de voorwaarden waaronder ik nog kan leven.’
‘Jij zet jezelf altijd op de eerste plaats,’ zei hij bitter. ‘En ik dan? En mijn moeder?’
‘Omdat iemand mij ooit op de eerste plaats moet zetten,’ antwoordde ze rustig.