Hij greep mis naar de portiergreep.
Deel 5. Het instorten van de illusies
Emma trapte het gaspedaal bruusk in. Daan rende nog een paar passen achter de auto aan, maar moest al snel opgeven en bleef hoestend in de opwaaiende stofwolk staan. In de achteruitkijkspiegel zag ze hen kleiner worden: drie verloren figuren midden in het uitgestrekte veld. Een zware vrouw in een schreeuwerige jurk, een meisje met een vape in haar hand en een man in een pak dat hem plotseling veel te groot leek.
Emma zette de muziek aan. Vivaldi. De Vier Jaargetijden. De Storm. De woeste uithalen van de violen overstemde haar eigen, nog altijd gejaagde ademhaling.
Twintig minuten later reed ze voor bij de poort van het landhuis van Mark Jansen. De beveiliger herkende haar auto meteen en opende met zichtbaar respect de toegang.
Terwijl Emma voorzichtig de kooi met de mechanische vogel uit de wagen tilde, bleef haar telefoon trillen en rinkelen. “Lieve echtgenoot”, “Schoonmoeder”, “Sanne” — de namen flitsten één voor één over het scherm. Met één kalme beweging blokkeerde ze ze allemaal.
Mark Jansen, een grijzende man met alerte, doordringende ogen, stond haar op het terras op te wachten.
‘Emma, beste meid,’ zei hij bezorgd. ‘U ziet er bleek uit. Was de rit zo vermoeiend?’
‘Een beetje, meneer Jansen. Er was een klein voorval met… afval langs de weg.’ Ze glimlachte. Voor het eerst die dag was die glimlach echt. ‘Overigens, u had me gevraagd naar mijn mening over een kandidaat voor de functie van bedrijfstrainer.’
‘Inderdaad. Die jonge man… Daan, als ik me niet vergis? Op papier ziet hij er uitstekend uit, maar ik wilde graag uw oordeel horen. Jullie dragen toch dezelfde achternaam?’
Emma zette de kooi op de tafel en drukte op het verborgen veertje. De gouden vogel spreidde zijn vleugels en liet een heldere, kristallen triller horen.
‘Niet lang meer, meneer Jansen. Morgen dien ik het verzoek in om mijn achternaam te veranderen. En wat Daan betreft…’ Ze keek naar de vogel, die glansde in het avondlicht. ‘Er bestaan mechanismen die aan de buitenkant schitteren alsof ze van goud zijn. Maar vanbinnen zit er geen degelijk raderwerk, alleen vermolmd hout. Zulke dingen functioneren niet. Ze piepen, lopen vast en maken alles kapot wat ermee in aanraking komt. Aan zo’n mechanisme zou ik nog geen opwindsleutel toevertrouwen, laat staan mensen.’
Mark Jansen bleef haar een paar seconden zwijgend aankijken. Daarna knikte hij langzaam.
‘Ik waardeer uw eerlijkheid, Emma. De vergelijking is duidelijk. Er komt geen contract.’
…
Die avond zat Emma in haar ruime, stille appartement met een kop thee in haar handen. De stilte om haar heen was bijna tastbaar. Zuiver. Helder. Prachtig.
Toen begon iemand op de deur te bonzen.
Ze keek naar het scherm van de videofoon. In de gang stond Daan. Verwaaid, stoffig, met het wanhopige gezicht van een geslagen hond. Naast hem stonden zijn familieleden dicht tegen elkaar aan gedrukt. Ze zagen er uitgeput uit. Ze hadden kilometers moeten lopen, hun schoenen waren geruïneerd en van hun hooghartigheid was niets meer over.
Daan schreeuwde tegen de deur:
‘Emma! Doe open! Dit is allemaal een misverstand! Mark Jansen heeft zijn secretaresse gebeld, ze hebben me afgewezen! We zijn familie! We zullen je alles vergeven!’
Emma liep naar de intercom en drukte op de spreekknop.
‘Daan, je begrijpt het nog steeds niet,’ zei ze met ijzige kalmte. ‘Dit appartement hoort bij mijn werk. Jullie staan hier nergens ingeschreven. Ik heb de beveiliging van het complex al gebeld. Jullie hebben drie minuten om te verdwijnen. Daarna worden jullie naar buiten gezet alsof jullie zwervers zijn.’
‘Maar waar moeten wij heen?’ jammerde Johanna De Vries.
‘Naar de studio van Sanne,’ antwoordde Emma. ‘O ja. Die bestaat natuurlijk niet.’
Ze verbrak de verbinding.
Op het scherm zag ze hoe twee stevig gebouwde beveiligers in uniform op het drietal afliepen. Daan begon wild met zijn armen te zwaaien, alsof hij met woorden alsnog de werkelijkheid kon tegenhouden. Zijn moeder klampte zich aan hem vast. Sanne liet zich simpelweg op de vuile vloer van de hal zakken en barstte in huilen uit.
Toen draaide Daan zich plotseling om en keek recht in de camera. Zijn gezicht vertrok van oprechte angst en ongeloof. Hij kon niet bevatten dat de vrouw die hij als zijn bezit had beschouwd, als een handig werktuig dat altijd beschikbaar was, hem niet alleen buiten de deur had gezet, maar met één gesprek ook zijn toekomst had verbrijzeld.
Hij begreep eindelijk dat zijn zogenaamde grootsheid slechts had bestaan zolang zij hem die spiegel voorhield. En nu Emma haar ogen had gesloten, was hij verdwenen.
Emma wendde zich van het scherm af en liep naar haar werktafel. Daar lag een kapot uurwerk uit de negentiende eeuw op haar te wachten.
Morgen zou ze het herstellen.
Bijna alles kon worden gerepareerd.
Behalve mensen die vanbinnen verrot waren.
Die moest je gewoon weggooien.