…gebracht, dus strikt genomen is het van ons allemaal.
In Emma’s borst kwam iets omhoog, heet en donker, als een golf die alles zou meesleuren. Het was geen gekrenktheid meer. Geen gewone boosheid. Het was het plotselinge, ijskoude besef dat ze eindelijk zag wat er al die tijd voor haar neus had gestaan.
‘Die ruimte is betaald van het honorarium voor de restauratie van de klok in het stadhuis van Utrecht,’ zei Emma, met een stem die dof en laag klonk. ‘Het is mijn werkplaats. Mijn eigen plek. Daar staan apparaten die je niet even in een vochtige garage bij een vakantiehuis kunt zetten. Binnen een week zit er roest op.’
‘Ach, doe nou niet zo dramatisch!’ riep Sanne, terwijl ze een wolk damp uitblies die recht tegen Daans achterhoofd sloeg. ‘Als er iets kapotgaat, koop je toch gewoon nieuwe spullen? Jij hebt geld zat. Ik heb voor mijn content grote ramen nodig. Dat licht bij jou is echt perfect. Daan, zeg jij nou eens wat.’
Daan rekte zich loom uit, alsof het gesprek hem vooral verveelde.
‘Em, schat, eerlijk nou. Waarom doe je zo krampachtig? Sanne is mijn zus. Als zij doorbreekt, straalt dat af op de hele familie. En als hoofd van dit gezin vind ik dat je middelen verstandig moet inzetten. Jouw klokken lopen heus niet weg, maar trends op Instagram zijn morgen alweer voorbij. We hebben trouwens alles al laten voorbereiden. De schenkingsovereenkomst ligt klaar. Je hoeft alleen nog maar bij de notaris te tekenen; we rijden er zo langs.’
‘Jullie hebben… een schenkingsovereenkomst laten maken?’ Emma draaide haar hoofd langzaam naar haar man. In zijn knappe, lege ogen vond ze geen greintje warmte. Geen respect. Alleen berekening. Alleen honger. Hij keek niet naar haar als naar zijn vrouw, maar als naar een melkkoe die tot zijn ergernis ineens met haar hoeven begon te slaan.
‘Waarom zouden we tijd verspillen?’ snoof Daan. ‘Waarom belasting betalen over een verkoop als het binnen de familie blijft?’
‘Ik ben geen familie van je, Emma, ik ben je zielsverwant!’ verklaarde Sanne plechtig. ‘Je zou trots moeten zijn dat jij onderdeel mag worden van mijn grote begin.’
Emma dacht aan een maand eerder, toen Sanne zonder te vragen haar zeldzame zijden sjaal had gepakt om gemorste koffie mee op te vegen. “Het is maar een lap stof,” had ze toen gezegd. En nu wilden ze haar het werk van haar hele leven afnemen.
‘Daan,’ zei Emma langzaam, ‘vraag jij nu werkelijk van mij dat ik de werkplaats waar ik tien jaar van mijn leven in heb gestoken, aan jouw zus geef zodat zij daar… kan ademen voor de camera?’
‘Je verdraait alles. Je bent gewoon egoïstisch,’ beet Johanna De Vries haar toe. ‘Wij hebben jou in onze familie opgenomen. We hebben je karakter verdragen, je eeuwige afwezigheid, dat gedoe met werk altijd. Een beetje dankbaarheid zou je sieren. Onze Daan doet zo zijn best, hij probeert zichzelf te vinden, en jij drukt hem plat met al je succes. Hij schaamt zich tegenover zijn vrienden omdat zijn vrouw meer verdient dan hij. Als Sanne die studio krijgt, komt de verhouding tenminste weer in evenwicht.’
‘Evenwicht?’ Emma voelde haar hartslag bonzen tegen haar slapen. ‘Jullie willen mij beroven en noemen dat evenwicht?’
‘Waag het niet zo tegen mijn moeder te praten!’ brulde Daan, die voor het eerst zijn stem verhief. ‘Je verliest jezelf. Wat ben jij zonder mij? Een gewone ambachtsvrouw. Ik heb jou uitstraling gegeven. Ik heb je tussen de juiste mensen gebracht.’
Het was een leugen zo brutaal dat hij bijna lachwekkend werd. Emma’s klanten — museumdirecteuren, verzamelaars, eigenaren van particuliere collecties — wisten niet eens hoe haar man heette.
Hoofdstuk 3. Het mechaniek slaat door
Emma zette haar richtingaanwijzer aan en schoof naar de andere rijstrook, maar niet richting het vakantiehuis en ook niet richting de notaris. In plaats daarvan nam ze een smalle landweg die langs een open veld liep.
‘Waar ga je heen?’ gilde Sanne. ‘De notaris zit in de stad!’
‘Ik heb ermee ingestemd jullie een lift te geven omdat ik wilde helpen,’ zei Emma, terwijl ze in de achteruitkijkspiegel recht in de waterige ogen van Johanna De Vries keek. ‘Maar wat jullie nu van mij eisen, gaat iedere grens voorbij.’
‘Wat alle grenzen voorbijgaat, is jouw gedrag!’ krijste haar schoonmoeder. ‘Draai onmiddellijk om! Daan, doe iets! Ze ontvoert ons!’
‘Emma, stop de auto,’ commandeerde Daan. ‘Je gedraagt je hysterisch. Is het PMS? Of begint de overgang soms vroeg?’
Dat was de druppel. Emma trapte hard op de rem. De zware minivan kwam abrupt tot stilstand midden op de onverharde weg, omringd door een leeg veld waar de wind vrij spel had. Achterin rinkelden haar gereedschappen dof tegen elkaar.
Emma klikte haar veiligheidsgordel los. Er liep geen traan over haar gezicht. Haar trekken veranderden, maar niet door verdriet; het was iets anders, iets hards en donkers dat eindelijk naar buiten brak.