— Je hoeft alleen nog hier en hier je handtekening te zetten. Daarna maken we een afspraak bij de notaris en dan…
Emma liep langzaam naar de salontafel toe. Haar blik gleed over de stapel formulieren die Jan zo zorgvuldig had uitgespreid.
— Zo dus, — zei ze kalm, terwijl ze het bovenste vel oppakte. — En op wiens naam moet ons appartement volgens jou dan komen te staan?
— Op mijn naam, — antwoordde Jan zonder ook maar een moment te aarzelen. — Of op die van mijn moeder, als jij dat prettiger vindt.
Emma keek hem aan alsof ze zeker wilde weten dat ze hem goed had verstaan.
— En waarom zou mijn deel van óns huis ineens naar jou of naar je moeder moeten gaan, lieve Jan?
— Omdat…
— En waarom heeft dit opeens zo’n haast? — viel ze hem scherp in de rede. Ze legde het document terug op tafel, nu duidelijk minder rustig.
Jan trok zijn wenkbrauwen samen.
— We hebben het hier toch al over gehad? Het is gewoon praktischer zo. Bovendien heeft mijn moeder onlangs ontdekt dat gepensioneerden recht hebben op extra regelingen voor vaste lasten. We zouden elke maand een paar tientjes kunnen besparen.
— Jan… — Emma sloeg haar armen over elkaar. — Ik heb tien jaar lang net zo hard aan deze hypotheek meebetaald als jij. De helft van dit appartement is van mij. Ik ga dat niet zomaar opgeven voor een twijfelachtig voordeel op de maandelijkse lasten.
— Waarom maak jij alles altijd zo ingewikkeld? — Zijn stem schoot omhoog. — Het is puur administratief. We zijn getrouwd. Wat maakt het uit op wiens naam het staat?
— Als het echt alleen maar een formaliteit is, — antwoordde Emma onmiddellijk, — waarom zetten we het dan niet volledig op mijn naam?
Jan zweeg. Heel even maar, maar lang genoeg om te verraden dat hij op die vraag niet voorbereid was.
— Doe niet zo belachelijk, — zei hij daarna. — Jij hebt helemaal geen ervaring met het beheren van vastgoed.
— En jij wel? — Emma trok spottend een wenkbrauw op. — Of je moeder soms?
— Hou daarmee op! — Jan sloeg met zijn vlakke hand op tafel. — Jij maakt me gek met dat achterdochtige gedoe. Ik probeer juist iets goeds te regelen voor ons allebei.
Emma schudde langzaam haar hoofd.
— Nee, Jan. Ik teken dit niet. En wat mij betreft is dit gesprek klaar.
Ze draaide zich om en liep naar de slaapkamer, terwijl Jan bij de papieren achterbleef. De rest van de avond brachten ze in aparte kamers door. Voor het eerst in lange tijd zeiden ze geen woord meer tegen elkaar voordat ze gingen slapen.
De volgende dag bleef Emma langer op kantoor dan gepland. Juist toen ze haar spullen wilde pakken, ging haar telefoon. De naam van haar schoonmoeder op het scherm bezorgde haar meteen een onaangenaam voorgevoel.
— Lieverd, wanneer ben je thuis? — Maria klonk overdreven vriendelijk. — Ik ben even langsgekomen. Er is iets belangrijks dat ik graag met je wil bespreken.
— Dag Maria, — zei Emma, terwijl ze een zucht inslikte. — Ik ben er over ongeveer een uur. Is Jan thuis?
— Nee, hij had een afspraak. Hij heeft me bij jullie binnengelaten en is toen weer vertrokken. Maar ik denk dat het goed is als wij eens onder vier ogen praten. Van vrouw tot vrouw.
Emma voelde irritatie opkomen, maar dwong zichzelf rustig te blijven.
— Goed. Dan zie ik u zo.
Toen ze thuiskwam, stond Maria al in de keuken alsof ze daar woonde. Ze had water opgezet en was bezig kopjes klaar te zetten.
— Daar ben je, — zei ze met een glimlach die net iets te opgewekt was. — Ga zitten, ik schenk thee voor je in.
Emma nam zwijgend plaats aan tafel. Ze wist dat dit geen gezellig bezoekje zou worden.
— Jan heeft me verteld over jullie kleine… misverstand van gisteravond, — begon Maria, terwijl ze de kopjes neerzette. — Ik begrijp best dat je vragen hebt, maar geloof me, met mijn levenservaring weet ik dat een vrouw soms haar man moet vertrouwen bij belangrijke beslissingen.
— Maria, — zei Emma, terwijl ze rechterop ging zitten. — Met alle respect voor uw ervaring, maar beslissingen over ons appartement neem ik samen met mijn man. Niet via bemiddeling van iemand anders.
— Maar het is toch heel verstandig? — Maria spreidde haar handen alsof de zaak volkomen vanzelf sprak. — Op mijn naam kunnen bepaalde regelingen gunstiger uitpakken. Voor Jan wordt het eenvoudiger met verzekeringen en papierwerk. En jij bent nog jong, jij hebt nog een heel leven voor je.
— Precies, — zei Emma. — Ik heb nog van alles voor me. En mijn aandeel in dit appartement hoort daar ook bij.
Op dat moment begon Maria’s telefoon te rinkelen. Ze verontschuldigde zich en liep de gang in om op te nemen. Emma bleef zitten, maar haar blik viel op de handtas van haar schoonmoeder, die achteloos op een stoel stond. Uit een zijvak stak de hoek van een vel papier.
Ze wist dat ze het niet hoorde te doen, maar haar hand bewoog haast vanzelf. Voorzichtig trok ze het blad een stukje naar buiten. Het bleek een uitgeprinte advertentie te zijn: een tweekamerappartement te koop in een aangrenzende wijk.
Toen Maria terugkwam, had Emma het papier alweer precies teruggestopt.
— Was er iets? — vroeg Emma met een zo onschuldige mogelijk klinkende stem.
— Nee hoor, Jan belde alleen even, — zei Maria luchtig. — Waar waren we gebleven? O ja, het appartement…
— Bent u van plan iets te kopen? — onderbrak Emma haar.
Maria’s gezicht verstarde.
— Waar heb je het over?
— Over de advertentie in uw tas. Een tweekamerwoning hier niet ver vandaan. — Emma keek haar recht aan. — Zijn u en Jan soms ergens mee bezig waar ik niets van weet?
Maria knipperde een paar keer, zichtbaar uit het veld geslagen.
— Dat… Jan vroeg me ernaar te kijken voor een collega. Maar daar gaat het helemaal niet om. Jij moet aan je gezin denken. Aan je toekomst met Jan.
— Dat doe ik juist, — zei Emma, terwijl ze opstond. — En daarom zet ik mijn handtekening onder geen enkel document waarmee mijn eigendom wordt overgedragen.
Ze verliet de keuken en liet Maria achter met haar half opgedronken thee en haar onafgemaakte betoog. In Emma’s hoofd bleef ondertussen één gedachte rondzingen: hier klopte iets absoluut niet.
In de week die volgde werd de sfeer in huis steeds zwaarder. Jan sprak nauwelijks nog met haar, kwam later thuis dan normaal en voerde geregeld gedempte telefoongesprekken, alsof hij niet wilde dat ze iets zou opvangen. Op een avond liet hij, voordat hij onder de douche stapte, zijn telefoon op het nachtkastje liggen.