Ik keek hem aan. ‘Hoezo?’
Daan haalde zijn schouders op, alsof hij de vraag zelf ook niet prettig vond.
‘Mam zei dat het huis er alweer behoorlijk onverzorgd uitzag.’
Een paar seconden kon ik alleen maar naar hem staren.
‘Jouw moeder heeft hier vandaag twee uur staan schoonmaken.’
‘Volgens haar móést dat,’ zei hij zacht.
Ik wist niet of ik moest lachen of huilen.
‘Daan, ze dweilt uit zichzelf een vloer die al schoon is en gaat daarna tegen jou zeggen dat ik niets uitvoer.’
Hij gaf geen antwoord.
En juist dat zwijgen sneed dieper dan alles wat zij ooit had gezegd.
Op een donderdag had ik eens het hele appartement van boven tot onder aangepakt. Niet een beetje snel opruimen, maar echt grondig. Ik had de tegels in de badkamer afgenomen, de spiegels gepoetst tot ze blonken en de douche geschrobd alsof er inspectie zou komen.
De volgende dag stond mijn schoonmoeder weer op de stoep.
Ze liet haar blik langzaam door de kamers glijden.
‘Hm.’
Meer kwam er eerst niet uit.
Daarna liep ze zonder iets te vragen rechtstreeks naar de badkamer. Ze bleef daar bijna tien minuten. Toen ze weer verscheen, hield ze een klein doekje tussen twee vingers.
‘De vloer plakt.’
‘Dat kan niet,’ zei ik meteen. ‘Ik heb gisteren nog gedweild.’
Ze glimlachte op die manier die me inmiddels misselijk maakte.
‘Je hoeft je niet te verdedigen.’
Diezelfde avond vertelde ze Daan natuurlijk haar versie van het verhaal.
Dit keer kon ik mijn mond niet meer houden.
‘Waarom geloof jij haar eigenlijk altijd?’
Daan schoot meteen in de verdediging.
‘Ze is mijn moeder.’
‘En ik ben je vrouw.’
‘Daar gaat het niet om.’
‘Jawel,’ zei ik. ‘Daar gaat het precies om.’
Voor het eerst kregen we echt ruzie. Niet zo’n korte woordenwisseling die vanzelf uitdooft, maar een harde, pijnlijke ruzie waarbij alles wat al weken tussen ons hing eindelijk naar buiten kwam.
De volgende ochtend bood Daan zijn excuses aan. Hij zei dat hij voortaan beter zou opletten en niet zomaar alles zou aannemen.
Ik wilde hem geloven. Echt waar.
Maar een week later gebeurde precies hetzelfde opnieuw.
Toen wist ik dat praten geen zin meer had. Ik kon mijn schoonmoeder niet overtuigen met uitleg, niet met geduld en ook niet met beleefdheid.
Als woorden niet werkten, moest ze de feiten maar zien.
Die donderdagavond zat ik lang in de badkamer, terwijl ik nadacht over wat ik kon doen. Uiteindelijk kreeg ik een idee. Het was niet gemeen. Het was niet gevaarlijk. Maar het was wel zo duidelijk dat niemand het achteraf kon verdraaien.
Ik pakte mijn telefoon en begon foto’s te maken.
Niet alleen van de badkamer, maar van het hele appartement.
Het beddengoed dat net gewassen was.
De keuken die glansde.
Het lege reservoir van de stofzuiger.
De schone handdoeken.
De was die netjes opgevouwen in stapels lag.
Daarna kwam de badkamer aan de beurt. Elke hoek legde ik vast. De vloer. De wastafel. De douchewand. De spiegel. Zelfs de randjes waar zij normaal gesproken haar denkbeeldige vuil vond.
Vervolgens schreef ik een kort briefje. Ik plakte het aan de binnenkant van de badkamerdeur.
Er stond:
‘Lieve mama,
omdat je hier iedere keer zo veel werk aantreft, heb ik vandaag alvast iets voor je voorbereid. Kijk rustig alles na. En als je werkelijk iets vindt dat vies is, laat het me dan zien. Ik maak het meteen schoon.
Maar vertel Daan daarna alsjeblieft alleen de waarheid.’
Ik wist zeker dat ze het briefje zou vinden.
Ik kende haar inmiddels goed genoeg.
Een kans om kritiek te leveren liet ze nooit liggen.
De vrijdag daarop kwam ze weer.