— Mijn moeder wil niet dat ik het appartement verhuur. Zoek jij dan maar op een andere manier geld voor die auto — viel mijn man mij in de rede.
Emma keek Jan aan alsof ze hem nog nooit eerder had gezien. Hij stond bij het raam en trok de kraag van zijn overhemd recht. Het was dezelfde Jan met wie ze anderhalf jaar geleden was getrouwd. Dezelfde zachte, zorgzame man die beter soep kon maken dan haar oma en die haar in het weekend altijd koffie op bed bracht. Maar de woorden die hij zojuist had uitgesproken, bleven tussen hen in hangen als een doorzichtige muur van glas.
— Zeg dat nog eens — vroeg ze zacht, hoewel ze hem de eerste keer al uitstekend had verstaan.
— Emma, doe nou niet zo… — Jan draaide zich naar haar toe. In zijn blik lag die pijnlijke onzekerheid van iemand die plotseling begrijpt dat hij iets verkeerds heeft gezegd. — Mam vindt dat het appartement binnen de familie moet blijven. Stel dat er iets gebeurt, snap je? En die auto kopen we wel zodra we genoeg hebben gespaard. Jij bent handig genoeg, je vindt vast wel een bijbaantje.
Langzaam liet Emma zich op de rand van de bank zakken. In haar hoofd begonnen bedragen rond te tollen: ongeveer driehonderdvijftig euro per maand, zoveel zou het eenkamerappartement in hun buurt makkelijk kunnen opleveren. Daarmee konden ze ruimschoots de maandelijkse afbetaling van een fatsoenlijke auto betalen, en er zou zelfs nog wat overblijven. Bovendien wilde ze die auto niet uit luxe. Sinds haar promotie werd ze voortdurend naar verschillende delen van de stad gestuurd om aannemers te controleren. Met de bus kwam je lang niet overal op tijd, en professioneel kwam het ook niet over.
— Jan — begon ze behoedzaam — jouw appartement staat leeg. Er gebeurt niets mee, behalve dat er stof op de vloer komt te liggen. In de badkamer zijn de tegels al gaan barsten door temperatuurverschillen. Wat heeft het voor zin om het dicht te houden?
— Mam zegt dat vreemden iets kapot kunnen maken, of… nou ja, je weet maar nooit wat er kan gebeuren.
— Jouw moeder. — Emma voelde hoe er diep vanbinnen iets samentrok tot een harde knoop. — En wat je vrouw ervan vindt, doet er voor jou niet toe?
Jan kwam naar haar toe, ging naast haar zitten en probeerde haar hand te pakken, maar Emma trok zich terug.
— Emma, wees nou niet zo. Mam bedoelt het niet slecht. Ze maakt zich alleen zorgen. Weet je nog hoe de huurders van Sophie uit het gebouw de koelkast verkochten en er vervolgens vandoor gingen? En bij tante Johanna hebben ze toch de hele bedrading laten doorbranden?
— Bij tante Johanna vloog de bedrading vanzelf in brand, die was honderd jaar oud! — Emma sprong overeind en begon nerveus heen en weer te lopen. — En dat verhaal van Sophie is gewoon zo’n keukenverhaal waarmee mensen elkaar bang maken. Jan, we kunnen dit allemaal via een makelaar regelen: huurders laten controleren, een contract opstellen…
— Mam vindt…
— Mam, mam! — barstte Emma los. — Ben ik je vrouw, of is je moeder dat? Ik ben zevenentwintig, ik werk van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat, daarnaast heb ik die werkbezoeken, het huishouden, het koken, omdat jouw dierbare moedertje op haar vijfenvijftigste ineens vergeten is hoe je een pan op het vuur zet! En nu moet ik er ook nog een bijbaan bij zoeken zodat we een auto kunnen kopen die ik nodig heb voor mijn werk?!
Jan werd bleek. Zo’n uitbarsting had hij duidelijk niet verwacht.
— Emma, kalmeer alsjeblieft. De buren horen je.
— De buren kunnen me gestolen worden! — riep ze, al zakte haar stem vanzelf iets. De muren in het appartement van zijn moeder waren inderdaad dun, en Maria, haar schoonmoeder, was ook thuis. — Luister naar me. Ik stel een redelijke oplossing voor. We hebben een leegstaande woning die geld kan opleveren. Ik heb voor mijn werk een auto nodig. Het is toch logisch om die twee dingen met elkaar te verbinden?
— Maar mam…
— Je moeder woont in haar eigen huis! — Emma sloeg haar handen tegen haar hoofd. — Wat heeft zij hier eigenlijk mee te maken?
Op dat moment ging de deur van de woonkamer op een kier open en Maria verscheen in de opening: een kleine, gezette vrouw met een keurig permanent.