Ze hief haar arm op en slingerde de ring de nacht in.
Lucas, die bezig was de apparatuur bij elkaar te zoeken, draaide zich verbaasd om.
‘Tante Emma, wat doe je nou?’
‘Ik maak me los,’ antwoordde ze eenvoudig.
Drie dagen later probeerde Jan opnieuw het terrein van de transportbasis op te komen. De beveiliger hield hem tegen. Bij de poort stond hij te schreeuwen, te vloeken en te eisen dat men hem binnenliet. Precies op dat moment kwam Emma met haar vader aanrijden; ze bracht stukken voor de nieuwe bedrijfsleider.
Zodra Jan haar auto zag, stormde hij eropaf.
‘Emma, dit kun je niet maken!’ riep hij. ‘Dit is míjn bedrijf. Ik heb het opgebouwd!’
Emma liet het raampje zakken.
‘Met mijn geld en met de contacten van mijn vader,’ zei ze kalm. ‘Jij mocht het runnen. Dat is nu voorbij. Ga maar naar Sophie. Laat haar jou omhoog helpen.’
Jan hapte naar adem.
‘Ze is verdwenen!’ bracht hij uit. ‘Zodra ze hoorde van de schulden, was ze weg.’
Om Emma’s mond verscheen een bittere glimlach.
‘Wat verrassend,’ zei ze. ‘Blijkbaar walgde ze ook van je. Alleen was zij slimmer dan ik. Zij had het eerder door.’
Jan verstarde. Zijn gezicht vertrok van woede. Hij zette een stap naar voren, maar toen stapte Pieter uit de auto. Langzaam, zwaar, maar zonder aarzeling. Hij ging naast zijn dochter staan.
‘Ga weg, Jan,’ zei hij vermoeid. ‘Nu het nog netjes kan.’
Nog een paar tellen bleef Jan staan. Daarna draaide hij zich om en liep weg. Zijn schouders hingen, zijn rug was gebogen; ineens leek hij jaren ouder.
Emma keek hem na. Ze voelde geen medelijden. Ook geen woede. Alleen een vreemde leegte op de plek waar vijftien jaar lang pijn had gezeten.
Die avond zat Emma met haar vader aan de keukentafel. Pieter schonk thee in. Zij staarde naar het raam, waarachter de lucht langzaam donker werd.
‘Hoe gaat het met je?’ vroeg hij.
‘Goed,’ zei Emma.
Daarna zweeg ze even en voegde er zachter aan toe:
‘Alleen voelt het vreemd. Vijftien jaar lang heb ik gedacht dat er iets aan mij mankeerde. Dat ik niet mooi genoeg was. Niet boeiend genoeg. Dat het mijn schuld was dat hij zo koud tegen me deed. En nu blijkt dat het nooit aan mij lag. Hij heeft me gewoon nooit liefgehad. Niet vanaf het begin.’
Pieter bleef een tijdje stil. Toen zei hij:
‘Weet je wat het ergste is? Ik heb er ook schuld aan. Ik heb hem zelf bij je aanbevolen. Ik dacht: een nette jongen, harde werker, die komt er wel. Maar hij had toen waarschijnlijk alles al uitgerekend.’
‘Pap, hou op,’ zei Emma. Ze legde haar hand over de zijne. ‘Jij wilde dat ik gelukkig werd. Hij wilde geld. Dat is niet hetzelfde.’
Haar vader knikte, maar de droefheid verdween niet uit zijn ogen.
‘En wat ga jij nu doen?’
Emma haalde haar schouders op.
‘Werken. Leven. Ik heb de apotheek, ik heb jou, ik heb iets om voor te zorgen. Ik heb zoveel jaren gegeven aan iemand die op me neerkeek. Misschien wordt het tijd dat ik eens voor mezelf ga leven.’
‘Denk je dat je ooit nog trouwt?’
Emma lachte schamper, maar zonder hardheid.
‘Ik weet het niet. Op dit moment wil ik daar niet eens aan denken. Ik wil alleen rust. En ik wil nooit meer horen dat ik onaangenaam ben.’
Ze zwegen allebei. Buiten sprongen hier en daar de straatlantaarns aan. Pieter dronk zijn thee op en kwam overeind.
‘Goed, dochter. Ik ga naar huis. Als er iets is, bel je me. Maakt niet uit hoe laat.’
‘Dank je, pap.’
Toen hij vertrokken was, bleef Emma alleen achter. Ze ging weer aan tafel zitten en liet haar hoofd op haar armen zakken. Pas daar, in de stilte van de lege keuken, stond ze zichzelf toe te huilen. Niet van pijn. Niet uit gekrenktheid. Maar uit opluchting. Ze hoefde niet langer te doen alsof alles in orde was. Ze hoefde geen kille aanrakingen meer te verdragen, geen holle woorden meer aan te horen. Ze hoefde niet langer te geloven dat zij degene was die tekortgeschoten was.
Er ging een maand voorbij. Jan probeerde de documenten nog aan te vechten, maar Emma’s advocaat zette hem snel op zijn plek. Alle papieren bleken correct, alle financiële constructies lagen bloot. De zakelijke partners keerden hem één voor één de rug toe. Sophie liet zich nooit meer zien.
Langzaam keerde Emma terug naar haar gewone bestaan.