‘Na de scheiding komt de woning op jouw naam, maar mijn moeder gaat er wonen,’ zei haar man, met een spottende grijns om zijn mond.
Sanne legde langzaam de rekenmachine neer waarmee ze zojuist het gezinsbudget had doorgerekend. In de woonkamer viel een scherpe, bijna hoorbare stilte. Buiten streek het bleke maartlicht over de daken van Rotterdam, maar binnen hing schemer; Mark had vlak voor dit gesprek expres de gordijnen dichtgetrokken.
‘Hoe bedoel je, jouw moeder gaat in míjn appartement wonen?’ Sanne haalde de papieren uit de map. ‘Mark, hoor je zelf wel hoe krankzinnig dat klinkt?’
Hij liet zich dieper in de fauteuil zakken en sloeg zijn ene been over het andere.
‘Het is een volkomen redelijk voorstel. Juridisch wordt het jouw woning, alles netjes volgens de regels. Alleen is mijn moeder op leeftijd en heeft ze toezicht nodig. Ik kan dan elke dag even bij haar langs om te helpen. Praktisch toch? Jij krijgt waar je recht op hebt, en zij is dichtbij.’
Sanne keek hem strak aan. Vijftien jaar huwelijk hadden haar geleerd tussen zijn woorden door te luisteren. Mark verzweeg iets. En dat iets had vrijwel zeker met geld te maken.
‘Annemarie redt zich uitstekend in haar eigen tweekamerappartement in Schiedam,’ zei Sanne beheerst. ‘Ze is tweeënzeventig, loopt drie keer per week met wandelstokken door het park en geeft breiles in het buurthuis. Over welke zorg heb je het precies?’
‘Dat gaat jou niets aan!’ beet Mark haar toe. ‘Ik heb dit zo besloten. Punt. Jij tekent de scheidingsafspraken met deze voorwaarde erbij, anders krijg je helemaal niets. Dan sleep ik je jaren door rechtszaken. Ik maak het zo lang en zo duur dat je vanzelf opgeeft.’
Sanne pakte haar notitieboek en begon te schrijven. Mark verstijfde.
‘Wat zit je daar te krabbelen?’
‘Ik reken,’ antwoordde ze kort. ‘Jouw salaris als senior manager bij een bouwbedrijf: zestienhonderd euro… nee, excuus, achttienhonderd euro. Mijn inkomen als hoofd-econoom: negenhonderd euro. In vijftien jaar huwelijk heb ik in de gezamenlijke pot…’
‘En dan?’ Mark schoot overeind. ‘Wie interesseert dat nou? Je hebt drie jaar niet gewerkt toen Lisa klein was!’
‘Twee jaar en zeven maanden,’ verbeterde Sanne hem. ‘En zelfs tijdens mijn ouderschapsverlof deed ik op afstand de boekhouding voor drie zelfstandigen. Dat leverde me driehonderd euro per maand op. Ik heb alle bonnetjes bewaard en elke overboeking staat geregistreerd.’
‘Jij bent helemaal doorgeslagen met je cijfers!’ Mark begon door de kamer te ijsberen. ‘Bonnetjes, overboekingen… Waar heb je het over? We waren een gezin!’
‘Dat klopt,’ zei Sanne. ‘Juist daarom heb ik elke cent bijgehouden. Weet je hoe vaak jouw moeder geld van ons “leende” zonder het ooit terug te betalen? Zevenendertig keer. Bij elkaar: achtduizend vierhonderddertig euro.’
Midden in de kamer bleef Mark staan. Zijn gezicht liep rood aan.
‘Waag het niet zo over mijn moeder te praten! Zij heeft ons met Lisa geholpen!’
‘Veertien keer in vijftien jaar,’ zei Sanne, terwijl ze een bladzijde omsloeg. ‘In totaal tweeënveertig dagen. Als je dat afzet tegen het gemiddelde tarief van een oppas in Rotterdam, kom je op ongeveer twaalfhonderdzestig euro. Dan blijft er nog zevenduizend honderdzeventig euro openstaan.’
‘Jij… jij bent een monster,’ siste Mark. ‘Welke vrouw houdt in hemelsnaam zulke statistieken bij over haar eigen familie?’
‘Ik,’ zei Sanne. ‘Omdat ik econoom ben. En omdat me iets opviel: je moeder zat altijd twee of drie dagen vóór jouw zogenoemde bedrijfsfeestjes plotseling zonder geld. Weet je die augustus nog, toen ze dringend tweeduizend euro nodig had voor een operatie? Twee dagen later liep jij rond met een nieuw horloge. Breitling Navitimer, referentie AB0127, prijs: tweeduizend honderdtwintig euro.’
De deur van de kinderkamer ging op een kier. Lisa stak haar hoofd naar buiten.
‘Mam? Pap? Waarom schreeuwen jullie?’
‘Ga maar verder met je huiswerk, lieverd,’ zei Mark gehaast. ‘We bespreken alleen even iets.’
Toen de deur achter hun dochter weer dichtviel, draaide hij zich langzaam naar Sanne om.
‘Goed. Wil je de waarheid horen? Mijn moeder verkoopt haar appartement in Schiedam. De kopers zijn al gevonden en ze bieden een prima bedrag: honderdtwintigduizend euro. Maar ze moet daarna ergens wonen, toch? Dus trekt ze in bij ons… of beter gezegd: in jouw appartement.’