‘Ik wil dat zíj een echtgenoot heeft,’ viel Anna hem scherp in de rede. ‘En dat mijn kleinkinderen opgroeien met hun vader in huis. Jij hebt geen idee, Mark, wat het betekent om er helemaal alleen voor te staan. Ik heb jou zo grootgebracht.’
‘Dat is niet hetzelfde!’ Mark schoot overeind in zijn stem. ‘Jij…’
‘Niet ik,’ kapte ze hem af, ‘jij bent precies je vader. Alleen zoop hij, en jij loopt achter vrouwen aan. Maar onderaan de streep is het hetzelfde: zodra verantwoordelijkheid zwaar wordt, zoek je een uitweg. Denk je dat het voor jou moeilijk is? En voor Sanne dan? Drie kleine kinderen, vrijwel zonder steun. Heb je weleens geprobeerd haar écht te helpen? Geld in huis te laten in plaats van het uit te geven aan een knap gezicht?’
Mark zweeg. Zijn kin zakte naar zijn borst.
‘Ik ben moe,’ mompelde hij. ‘Gewoon… doodmoe.’
‘Bevalt je uitgeputte vrouw je niet meer?’ Anna’s stem trilde nu van boosheid. ‘Natuurlijk, zij zal het wel gedaan hebben. Had ze maar geen drie kinderen van jou moeten krijgen, toch? Jij beloofde haar liefde, trouw, alles. Als ze niet voor jouw gezin had gekozen, stond ze misschien nu ergens aan zee in de zon, ontspannen en verzorgd. Maar nee, zij staat bij het fornuis, met kinderen aan haar benen, terwijl jij je vermaakt met zo’n…’
Ze maakte haar zin niet af.
Mark liet zich op een traptrede zakken en verborg zijn gezicht in zijn handen.
‘Ik weet niet meer wat ik moet doen,’ zei hij schor.
Anna wist het wél. In haar hoofd zag ze al precies hoe dit zou aflopen als niemand ingreep. Sanne zou de scheiding aanvragen, de kinderen meenemen en naar haar ouders vertrekken. Mark zou tijdelijk bij haar op de bank belanden, zolang het gedoe rond de woning nog liep. En ondertussen zou hij zulke vrouwen over de vloer halen? Vrouwen die niets van hem wilden behalve zijn geld en aandacht?
‘Ik zal je zeggen wat je gaat doen,’ zei Anna langzaam. ‘Je blijft bij je vrouw zolang je kinderen klein zijn. Vind je dat zwaar? Dan bijt je maar op je tanden. Dit is jouw keuze geweest. Voor je trouwde heb ik je vaak genoeg gevraagd of je wist waar je aan begon. Help Sanne. Zorg voor je kinderen. Neem verantwoordelijkheid. En ja, misschien heb ik ook schuld. Misschien heb ik je te weinig geleerd wat plicht betekent. Dan begin ik daar nu alsnog mee. Komend weekend neem jij de kinderen mee naar mij. We gaan naar de dierentuin. Sanne krijgt eindelijk eens rust.’
Mark keek haar ongelovig aan.
‘Meen je dat nou? Ze zijn nog klein!’
‘O ja?’ Anna trok haar wenkbrauwen op. ‘Vreemd, Sanne redt zich elke dag met alle drie. Jij bent net zo goed hun ouder als zij. En nog iets: vandaag nog geef je haar je bankpas.’
‘Mam, nee!’ Hij sprong bijna op. ‘Je gaat mij niet bevelen geven. Ik ben geen kind meer.’
‘Geen kind?’ Anna boog zich naar hem toe. ‘Sanne kan niet eens fatsoenlijk nieuw ondergoed voor zichzelf kopen, en jij betaalt de huur van een flat voor een ander? Dan zul je het maar even zonder geld moeten doen. Zulke liefhebsters van andermans mannen verdwijnen vanzelf zodra er niets meer te halen valt. En als je denkt dat je mij kunt negeren, vergis je je. Jij kent mij. Ik zorg ervoor dat iedereen hoort wat je uitspookt. En als het moet, help ik je ook nog je baan kwijt te raken. Ik zal je voor iedereen te kijk zetten.’
Ze bleven nog lang op de trap zitten. Zeker een halfuur. Anna sprak, soms hard, soms bijna fluisterend. Mark luisterde vooral. Af en toe haalde hij adem alsof hij iets wilde zeggen, maar de woorden kwamen niet.
Tegen het einde keek hij haar somber aan.
‘Mam… ga je echt controleren of ik niet weer vreemdga?’
‘Ja,’ antwoordde Anna zonder aarzeling. ‘Ik meen het. Mijn kleinkinderen groeien niet op in een gebroken gezin als ik dat kan voorkomen. Is dat duidelijk genoeg?’
Een jaar later zat Anna aan de keukentafel bij haar zoon. Vanuit de woonkamer klonk het gestommel van kindervoetjes en het blije geroep om het speelgoed dat ze had meegebracht. Sanne wiegde de jongste zachtjes tegen zich aan. Mark stond bij het aanrecht aardappels te schillen.
‘En?’ vroeg Anna, terwijl ze haar kop thee oppakte. ‘Wat zijn de plannen voor Oud en Nieuw?’
‘We blijven thuis,’ zei Mark kalm. ‘Dat hoort bij het gezin.’
Ze praatten nog even over het eten, over de kinderen, over de versiering. Daarna verschoof het gesprek vanzelf naar de nieuwe winkel die een straat verderop was geopend. Gewone onderwerpen. Niets bijzonders. Misschien zelfs saai. Maar juist daarom voelde het goed.
Anna glimlachte stilletjes.
Ze wist dat Mark niet meer naar die vrouw ging. Hij was vaker thuis, hielp Sanne en nam de kinderen mee naar buiten. Sinds Sanne steun kreeg — en ook weer toegang had tot het geld — leek ze langzaam tot leven gekomen. Ze zag er rustiger uit, verzorgder, lichter. Soms huurde ze zelfs een oppas in om even op adem te komen.
Er was vrede teruggekeerd in het huis.
En Anna was blij dat ze niet had weggekeken toen het nog kon.