‘Niets ernstigs,’ zei Jan te snel. ‘Mijn moeder heeft wat geld nodig voor de reparatie van haar balkon.’
Emma keek hem strak aan. ‘Wat noem jij wat?’
Hij wreef langs zijn nek en ontweek haar blik. ‘Zeventigduizend euro.’
De mok in Emma’s hand kwam met een klap op tafel terecht. Een bruine golf thee sloeg over de rand.
‘Zeventigduizend? Waar zouden wij dat vandaan moeten halen?’
‘We hebben toch spaargeld,’ mompelde hij.
‘Dat was voor onze vakantie. En voor een nieuwe koelkast, omdat dat oude ding elk moment de geest kan geven.’
Jan maakte een wegwerpgebaar, alsof het om een kleinigheid ging. ‘Mam betaalt het voor de zomer terug. Ik heb het trouwens al overgemaakt.’
Emma schoot overeind. ‘Je hebt wat? Zonder mij iets te vragen? Jan, dat is óns geld.’
‘Doe niet zo luid,’ zei hij geïrriteerd. ‘Het is mijn moeder. Die kun je toch niet zomaar laten zitten?’
Nog voor Emma kon antwoorden, begon haar eigen telefoon te trillen. Een onbekend nummer verscheen op het scherm.
‘Met Emma.’
‘Emmaatje, met tante Saskia,’ klonk een stroperig zoete stem. ‘Ik heb een heel klein verzoekje aan je…’
Emma klemde haar vingers om het toestel. ‘Wat voor verzoek?’
‘Bij mijn Zjoetsjka hebben ze iets gevonden. Nou ja, zo’n nare aandoening. Ze moet geopereerd worden. Honderdduizend euro. Je laat familie toch niet in de kou staan?’
Langzaam zakte Emma weer op haar stoel. ‘Tante Saskia, wij hebben dat geld niet.’
‘Hoezo niet?’ De vriendelijkheid verdween meteen uit haar stem. ‘Jullie hebben een koophuis, een nieuwe auto. Of vind jij een hond soms minder waard dan een mens?’
‘Ik…’
‘We praten hier nog wel over als we elkaar zien!’ snauwde Saskia, en ze verbrak de verbinding.
Emma keek naar Jan. Hij zat alweer met zijn telefoon in zijn hand.
‘Heb je dat gehoord?’
‘Help haar dan,’ zei hij zonder op te kijken. ‘Ze is toch familie.’
‘En waar haal ik honderdduizend euro vandaan? Moet ik dag en nacht gaan werken?’
‘Je kunt een lening nemen,’ mompelde hij. ‘Ik heb mijn moeder ook geholpen.’
Op dat moment viel er iets op zijn plaats. Emma greep zijn telefoon uit zijn hand. In de overschrijvingen zag ze bedragen naar Maria verschijnen: vijftienduizend, twintigduizend, dertigduizend euro. Steeds opnieuw, al zeker een half jaar lang.
‘Dus jij hebt al die tijd…’ Haar stem brak.
‘Ze is mijn moeder!’ Jan rukte het toestel terug. ‘Zij heeft mij grootgebracht.’
‘En ik dan? Wat ben ik voor jou? Een geldautomaat met benen?’
Net toen de stilte dreigend werd, ging de deurbel. Op de drempel stond Maria met een enorme tas in haar hand.
‘Ik heb wat lekkers meegebracht!’ zei ze opgewekt. Maar zodra ze hun gezichten zag, trok haar voorhoofd samen. ‘Wat is hier aan de hand?’
‘Niets, mam,’ zei Jan haastig. ‘Kom binnen.’
Emma ging tussen hen in staan. ‘Maria, uw zoon heeft net ons vakantiegeld naar u overgemaakt. En nu eist tante Saskia nog eens honderdduizend euro voor haar hond.’
Maria rolde met haar ogen. ‘En dan? Saskia hoort bij de familie. Ben jij zo gierig? Mijn zoon verdient een vrouw die respect heeft voor zijn mensen.’
Tot haar eigen verbazing begon Emma te lachen. Het klonk schril en zenuwachtig.
‘Nu snap ik het. Ik ben hier overbodig. Dit is gewoon jullie onderlinge hulpfonds. Alleen wordt het toevallig uit mijn portemonnee betaald.’
Ze draaide zich om, pakte haar tas en sleutels.
‘Waar ga je heen?’ vroeg Jan geschrokken.
‘Naar de bank. Een lening afsluiten voor de operatie van Zjoetsjka. Aangezien ik blijkbaar officieel sponsor van jullie familie ben.’
De deur viel met een harde klap achter haar dicht. In de lift merkte Emma pas dat de tranen over haar wangen liepen. Ze haalde haar telefoon tevoorschijn en stuurde een bericht aan een vriendin: ‘Volgens mij ben ik niet met een man getrouwd, maar met zijn hele familie.’
Ze wist toen nog niet dat dit pas het begin was. Een uur later zou tante Saskia in de familiechat een foto plaatsen van een nieuwe bontjas, met daaronder: ‘Dank aan mijn lieve familie voor de hulp! Met Zjoetsjka gaat het al beter!’
Toen Emma terugkwam van de bank, woog de envelop in haar tas alsof er stenen in zaten. Honderdduizend euro. Een lening die haar met een belachelijk hoge rente was goedgekeurd. Voor de ingang van het appartementencomplex bleef ze staan, haar telefoon in haar hand. Op het scherm pronkte Saskia in een nieuwe nertsmantel.
Onder de foto stroomden de reacties binnen.
‘Wat een prachtige jas!’
‘Saskia, je lijkt wel een koningin!’
‘Emma, goed dat je je familie niet hebt laten vallen!’
Emma ging met de lift naar boven. In haar hoofd bonkte maar één gedachte: hoe durfden ze? Hoe hadden ze dit zelfs maar kunnen bedenken?
De voordeur stond op een kier. Uit de keuken klonken stemmen.
‘Natuurlijk doet ze moeilijk, dat zit in haar aard,’ hoorde Emma Maria zeggen. ‘Mijn schoondochter kan nog geen fatsoenlijke soep maken, maar geld tellen, dát kan ze wel.’
‘Mam, zeg dat nou niet,’ probeerde Jan zwakjes.
Emma stapte de keuken binnen. Meteen viel iedereen stil. Aan tafel zaten Maria, Jan en tante Saskia, die inderdaad dezelfde nieuwe bontjas droeg. Op tafel stonden een half opgegeten taart en een fles champagne.
‘Kijk eens aan, daar is onze weldoenster!’ riep Saskia, terwijl ze met haar glas zwaaide. ‘Emmaatje, kom erbij. We drinken op mijn nieuwe jasje!’
Emma zette haar tas langzaam op tafel.
‘Hier is je honderdduizend euro,’ zei ze vlak, terwijl ze de envelop tevoorschijn haalde. ‘Voor de operatie van Zjoetsjka. Al lijkt het erop dat de hond wonderbaarlijk snel is opgeknapt.’
Saskia werd rood, maar lachte onmiddellijk. ‘Ach, doe toch niet zo ernstig, Emma. Die jas is oud. Ik maakte maar een grapje.’
‘O ja?’ Emma opende de foto op haar telefoon en hield het scherm omhoog. ‘Er hangt nog een kaartje aan de mouw. “Collectie 2024.” Inderdaad, bijna antiek.’
Maria sprong overeind. ‘Nu is het genoeg. Heb jij dan helemaal geen eerbied voor ouderen? Saskia is familie.’
‘Mijn familie?’ Emma lachte kort. ‘Mijn familie sluit geen leningen af voor bontjassen terwijl ik twee banen draai.’
Eindelijk keek Jan op.
‘Emma, hou op. Je zet me voor schut waar mijn familie bij zit.’
‘Ík zet jou voor schut?’ Haar stem trilde. ‘Jij maakt ons spaargeld over naar je moeder. Je tante liegt me honderdduizend euro af. En nu vieren ze hier feest op mijn kosten. Maar ik ben degene die zich moet schamen?’
Maria kwam een stap dichterbij.
‘Als jij niet weet hoe je je moet gedragen, zullen wij je dat leren. Vanaf morgen kook je volgens mijn menu, maak je schoon volgens mijn schema, en in dit huis gebeurt voortaan niets meer zonder duidelijke regels.’