— De verhuizers zijn er over een halfuur, — zei mijn man Daan, terwijl hij mijn blik ontweek en zenuwachtig met zijn autosleutels speelde. — Emma, begin alsjeblieft niet meteen, goed?
Met de wasmand in mijn handen bleef ik stokstijf staan. Bovenop lagen zijn overhemden, klaar voor hun eerste kennismaking met onze nieuwe zilverkleurige wasmachine, die pas drie dagen in huis stond.
— Welke verhuizers, Daan? — vroeg ik zo kalm mogelijk, al begon vanbinnen een akelig bekende mengeling van verbijstering en woede te borrelen.
— Nou… voor de machine. Ik heb het mam beloofd. Je weet toch dat haar oude ding bijna niet meer werkt. Centrifugeren doet hij alleen als hij er zin in heeft. Wij hebben twee inkomens, wij sparen wel weer. Voor mam is het zwaar. Ze vraagt niet veel, alleen dat ze een beetje fatsoenlijk behandeld wordt.
Ik zette de mand langzaam op de vloer. Mijn nieuwe wasmachine. Mijn prachtige apparaat met directe aandrijving, stille motor en stoomprogramma. Zes maanden had ik ervoor gespaard, van vakantiegeld en bonussen, omdat onze vorige machine niet gewoon slecht centrifugeerde, maar hele uitdrijvingsrituelen uitvoerde op het wasgoed en als een gewonde tractor door de badkamer sprong, alsof hij elk moment door de muur naar de buren kon breken. En nu er eindelijk rust, frisheid en gemak in huis waren gekomen, had Anna besloten dat “fatsoenlijk behandelen” betekende dat ons comfort naar haar moest verhuizen.
Anna, mijn schoonmoeder, beschikte trouwens over een zeldzaam talent. Zij zag zichzelf als deskundige op werkelijk elk terrein van het bestaan, van wereldpolitiek tot vlekken verwijderen.
Nog geen week eerder hadden we aan onze keukentafel een leerzaam gesprek over wassen gehad.
— Al die moderne wasmiddelen van jullie zijn puur vergif! — verkondigde ze, terwijl ze hooghartig in haar thee roerde. — Een echte huisvrouw wast met groene zeep en mosterd. Mosterd zuivert de uitstraling van de stof! En jullie chemische troep maakt alleen maar je weerstand kapot.
— Anna, — zei ik zo vriendelijk mogelijk, maar wel heel duidelijk, — mosterd breekt organische vlekken niet af. Daarvoor zitten er enzymen in wasmiddel, eiwitachtige werkstoffen. Die doen hun werk alleen rond de veertig graden; in kokend water raken ze juist onbruikbaar. En zeep reageert in hard water helemaal niet zo wonderbaarlijk als u denkt.