Wat Mark het meest raakte, was niet eens dat Sanne zonder verzet instemde met de scheiding. Het stak hem vooral dat ze hem geen enkele keer vroeg om zich te bedenken.
Om de een of andere reden had hij vast in zijn hoofd gezet dat er vanzelf een moment zou komen. Een paar maanden zouden voorbijgaan, haar eerste koppigheid zou slijten, en dan zou zijn ex-vrouw tenminste bellen. Ze hoefde hem niet eens te smeken terug te komen. Eén zin was genoeg geweest. Iets waaruit bleek dat het leven zonder hem zwaarder was dan zij zich had voorgesteld.
Er ging een maand voorbij. Daarna nog een. Vervolgens een halfjaar.
Sanne belde niet.
Mark bleef ervan overtuigd dat ze er ooit spijt van zou krijgen.

Ze waren elf jaar samen geweest. Mark was eenenveertig, Sanne negenendertig. Kinderen hadden ze samen niet, en het appartement was al vóór hun huwelijk van Sanne geweest. Daardoor ontstond er ook geen slepend gevecht over wie waar mocht blijven wonen.
Op een zondagochtend zei Mark plotseling dat hij weg wilde. Er was inmiddels al een andere vrouw in zijn leven, maar daarmee begon hij niet. Eerst sprak hij bijna tien minuten lang over gevoelens die waren uitgedoofd, over interesses die uiteen waren gegroeid en over het idee dat ze eigenlijk al jaren meer uit gewoonte naast elkaar leefden dan uit liefde.
Sanne was ondertussen bezig de schone was uit te zoeken. Ze luisterde hem uit, legde een stapel handdoeken netjes in de kast en vroeg pas daarna:
‘Heb je je besluit al genomen?’
Mark had een totaal andere reactie verwacht. Daarom vroeg hij zelfs verbaasd:
‘Wat bedoel je?’
‘Gewoon wat ik zeg. Wil je vertrekken, of stel je voor dat we proberen iets te herstellen?’
Hij zweeg even, keek langs haar heen naar het raam en zei toen dat hij zijn keuze had gemaakt.
‘Dan hoeven we er geen toneelstuk van te maken,’ antwoordde Sanne. ‘Pak mee wat je nu nodig hebt. Over de rest van je spullen maken we rustig afspraken.’
Haar kalmte werkte Mark steeds meer op de zenuwen. Hij kreeg het gevoel dat ze zich groot hield, expres, alsof ze hem niet wilde gunnen dat hij haar pijn zag. Vlak voor zijn vertrek kon hij zich dan ook niet inhouden.
‘Zeg later niet dat ik je niet gewaarschuwd heb. Nu denk je misschien dat alleen zijn heerlijk is, maar over een halfjaar kan dat er heel anders uitzien.’
Sanne deed de kastdeur dicht.
‘Waarom is het voor jou zo belangrijk dat het slecht met mij zal gaan?’
‘Dat is helemaal niet belangrijk voor mij. Ik weet alleen hoe het leven werkt. Op onze leeftijd begin je niet zomaar weer helemaal opnieuw.’
Ze keek hem een paar tellen aan, maar ging niet met hem in discussie.
Een paar dagen later dienden ze samen het verzoek tot echtscheiding in. Omdat er geen minderjarige kinderen waren en ze allebei instemden, werd het huwelijk na een maand ontbonden. De meubels en huishoudelijke spullen verdeelden ze onderling. Mark nam mee wat was afgesproken, en Sanne bleef achter in haar eigen woning.
Bij hun laatste ontmoeting over de resterende spullen kon hij opnieuw zijn mond niet houden.
‘Je zult nog wel begrijpen dat ik niet de slechtste keuze was.’
‘Misschien,’ zei ze rustig. ‘Maar dan is dat voortaan mijn probleem.’
Daarna sloot ze de deur achter hem.
Een vriend, aan wie Mark dit later vertelde, leek om de een of andere reden niet met hem mee te willen lachen.
