‘Wacht even,’ bracht haar schoonmoeder uit, terwijl ze een paar keer snel met haar ogen knipperde, alsof ze de cijfers voor zich nog probeerde te laten bezinken. ‘Waar leeft Mark dan van? Wat doet hij met zijn salaris, als hij blijkbaar niets in het huishouden stopt?’
Emma drukte haar telefoon op zwart. Tegelijk doofde ook het televisiescherm, waardoor de kamer weer in een grauwe schemering wegzakte.
‘Dat kunt u beter aan hem vragen,’ zei ze, terwijl haar blik langzaam langs de mensen aan tafel ging. ‘Vraag hem maar wat originele lichtmetalen velgen voor zijn auto kosten. Vraag ook meteen naar dat nieuwe slimme horloge dat hij vorige week heeft gekocht. Of naar de dieptemeter voor het vissen die in de berging ligt. En vergeet vooral zijn vrijdagavonden in de kroeg met vrienden niet.’
Oom Kees schoof zijn bord voorzichtig van zich af. De trek in de ingelegde champignons was hem duidelijk vergaan.
‘Mark,’ vroeg hij zacht, ‘die enorme televisie daar… wie heeft die eigenlijk betaald? Jij zei toch dat je hem zelf had gekocht? Contant nog wel, daar liep je zo over op te scheppen.’
Mark haalde kort zijn schouders op en keek strak naar het raam, alsof daar ineens iets buitengewoon interessants te zien was.
‘De afbetaling staat op mijn naam,’ antwoordde Emma in zijn plaats. ‘Elke maand wordt het bedrag automatisch afgeschreven. Ook van mijn kaart.’
Er viel een stilte over de keuken die zo zwaar was dat niemand hem durfde te doorbreken. Alleen ergens achter de muur, bij de buren, klonk dof getik van een hamer.
‘Sanne, ik denk dat wij maar eens moeten gaan,’ zei oom Kees uiteindelijk, terwijl hij moeizaam overeind kwam.
Tante Sanne knikte meteen en begon haastig haar handtas bij elkaar te zoeken. De gasten stonden één voor één op. Niemand keek Mark nog recht aan.
Karin bleef zitten alsof ze aan haar stoel vastgegroeid was. Van haar gebruikelijke felheid, van die bevelende toon waarmee ze altijd de ruimte vulde, was niets meer over. Er zat alleen nog een oudere vrouw die zichtbaar niet wist wat ze met zichzelf aan moest.
‘Mark,’ zei ze, en ze slikte hoorbaar. ‘Is dit waar? Laat jij je onderhouden door je vrouw?’
Mark sprong zo abrupt op dat de schaal met salade bijna omging.
‘Niemand laat zich door iemand onderhouden!’ riep hij. ‘Wij zijn een gezin, wij hebben één gezamenlijk budget! Ik draag ook bij! Ik betaal benzine als we naar jouw huisje rijden, mam! En ik laat de olie van de auto vervangen!’
‘Een gezamenlijk budget betekent dat allebei iets inbrengen,’ kapte Emma hem af. Haar stem bleef opvallend rustig. ‘Maar wanneer de één de woning, het eten en alle vaste lasten betaalt, terwijl de ander zijn geld uitgeeft aan speeltjes en vermaak, dan heet dat geen gezamenlijke huishouding. Dan heet dat iets anders. En in dit verhaal, Karin, ben ík degene die alles sponsort.’
Haar schoonmoeder stond langzaam op. Ze keek niet naar Emma en ook niet naar haar zoon.
‘Ik ga,’ zei ze kort, terwijl ze haar glimmende handtas pakte.
Emma liep met niemand mee naar de deur. Ze verzamelde alleen de vuile borden en zette ze in de gootsteen.
Een paar weken later was Mark vertrokken. In meerdere ritten bracht hij zijn spullen naar zijn moeder. Het slimme horloge nam hij mee, net als de dieptemeter. Emma maakte geen scène en vroeg niet om excuses. Ze liet simpelweg het slot vervangen.
Een eigen, gescheiden budget bleek voor hem een beproeving waar hij niet tegen opgewassen was. De televisie bleef Emma zelf afbetalen. Het was tenslotte echt een prachtig scherm — vooral wanneer je er in alle rust een film op kon kijken.