Ze verstarde. De brutaliteit van haar schoonmoeder overtrof alles wat ze tot dan toe had meegemaakt.
— Ik ga niet naar uw vakantiehuisje, — zei ze, elk woord zorgvuldig en hard uitgesproken.
Anna kneep haar ogen samen.
— Hoe bedoel je, je gaat niet? Ik heb alles al geregeld.
— Dan regelt u het maar zonder mij, — kapte Emma haar af. — Ik heb een baan.
— Altijd dat werk, — wuifde Anna minachtend. — Een jonge echtgenote hoort haar familie te helpen.
Emma kwam overeind van de bank. Er was iets in haar geknapt. Jaren van vernedering, bemoeienis en zogenaamd goedbedoelde opmerkingen hadden zich opgestapeld tot er geen ruimte meer over was.
— Anna, — zei ze langzaam, met een stem die ze zelf nauwelijks herkende, — ik wil dat u mijn huis verlaat.
De schoonmoeder staarde haar aan alsof ze een klap had gekregen.
— Wat zei je daar?
— Ga weg, — herhaalde Emma, terwijl ze naar de deur liep. — Nu.
Anna stond tergend langzaam op. In haar ogen flitste woede, fel en koud.
— Hier krijg je spijt van, — siste ze, voordat ze naar de gang beende.
Emma sloot de deur achter haar en bleef er met haar rug tegenaan staan. Haar vingers trilden van spanning. Toch voelde ze, onder de angst en de razernij door, iets wat bijna op opluchting leek. Voor het eerst in lange tijd had ze de grens van haar eigen leven bewaakt.
Lars kwam die avond laat thuis. Zijn moeder had hem al gebeld en natuurlijk haar eigen versie van het verhaal verteld. Hij stormde de woning binnen met een gezicht als onweer.
— Hoe durfde je mijn moeder eruit te zetten?! — schreeuwde hij.
— Ze is veel te ver gegaan, — antwoordde Emma beheerst.
— Ze vroeg alleen om hulp!
— Nee, Lars. Jouw moeder wilde van mij een dienstmeisje maken.
Voor het eerst koos hij zonder omwegen de kant van zijn moeder tegen zijn vrouw. Zijn woorden waren hard, kil en zonder mededogen. Op dat moment begreep Emma definitief dat ze er alleen voor stond tegenover hen allebei.
Een week later kwam ze na haar werk thuis. Al in de hal bleef ze staan. Uit de woonkamer viel licht, terwijl ze zeker wist dat ze alles had uitgedaan. Er klonken voetstappen, traag en zelfverzekerd.
Anna stond bij de kledingkast en hing haar jurken op alsof ze daar thuishoorde. In de hoek stond een koffer, opengeklapt en half leeggehaald. Die zei genoeg.
— Wat is dit? — vroeg Emma scherp.
Anna keek niet eens op.
— Ik trek bij jullie in, — zei ze kalm. — Lars heeft ermee ingestemd.
Emma voelde meteen wat dit was: wraak. Wraak omdat ze nee had gezegd. Wraak omdat Anna zich voor één keer niet had kunnen opdringen. De schaamteloosheid van die vrouw kende blijkbaar geen enkele grens.
— Anna, u verdwijnt onmiddellijk uit mijn huis.
De schoonmoeder ging onverstoorbaar verder met het ophangen van haar kleren. Haar bewegingen waren overdreven traag, alsof ze Emma expres wilde tergen.
— Dit is voortaan ook mijn huis, — antwoordde ze op vlakke toon. — Lars heeft toestemming gegeven.
Het bloed bonsde in Emma’s slapen. Ze balde haar handen tot vuisten en dwong zichzelf niet te schreeuwen. Deze vrouw had haar leven stap voor stap vergiftigd en stond nu op het punt ook haar thuis definitief in bezit te nemen.
— U hebt geen enkel recht om hier te wonen! — riep Emma. — Dit huis is van mij!
Anna draaide zich eindelijk naar haar toe.
— Binnen een gezin deel je alles, — zei ze neerbuigend. — En de ouderen horen geholpen te worden.
Ze sprak alsof ze een dom kind een eenvoudige les uitlegde. Uit ieder woord droop superioriteit.
Op dat moment sloeg de voordeur dicht en kwam Lars binnen.