Na haar werk kwam Emma thuis en trof ze haar schoonmoeder aan, die haar eigen spullen in het appartement stond uit te pakken.
Emma liet haar hand langzaam over het glanzende tafelblad glijden. In huis stond alles precies zoals zij het wilde. De tweekamerwoning was voor haar allang niet meer zomaar een plek om te wonen; in de loop der jaren had ze er een eigen wereld van gemaakt, zorgvuldig opgebouwd en helemaal van haar.
Haar gedachten dwaalden terug naar haar studententijd, naar de kamer in het internaat die ze met drie andere meisjes had gedeeld. Het bed bij het raam had ze destijds door loting gekregen. Met boekenplanken had Emma dat hoekje afgeschermd, zodat er tenminste een klein eilandje van rust ontstond. Zelfs daar had ze nooit toegestaan dat iemand zomaar aan haar spullen kwam.
— Emma, ben je zover? — De stem van haar man haalde haar uit haar mijmeringen.
— Ja, Lars, — antwoordde ze, terwijl ze voor de spiegel haar jurk gladstreek.
Hun bruiloft had iets weg van een sprookje. Haar schoonmoeder, Anna, gedroeg zich die dag opvallend hoffelijk. Ze glimlachte vriendelijk en wist telkens precies de juiste woorden te kiezen.
Pas later merkte Emma hoe de oudere vrouw het appartement met een onderzoekende blik opnam. Haar ogen bleven hangen bij de meubels, gleden langs de schilderijen en leken elk detail te beoordelen.
De eerste maanden van hun huwelijk verliepen rustig. Lars maakte lange dagen op zijn werk, en Emma hield zich bezig met de ontwerpklussen waar ze van hield. In het appartement heerste een evenwichtige, warme sfeer. Elk voorwerp had een betekenis: de Italiaanse vaas, de oude leunstoel van haar grootmoeder, de rijen boeken die ze in de loop der jaren had verzameld. Samen vormden ze het karakter van haar thuis.
Anna begon op zaterdagen langs te komen. In het begin belde ze nog netjes van tevoren. Daarna stond ze steeds vaker onverwacht voor de deur.
— Emma, lieverd, vind je niet dat die bank een beetje ongelukkig staat? — vroeg ze op een dag, terwijl ze kritisch door de woonkamer keek.
Emma voelde hoe haar spieren zich aanspanden, maar ze hield haar stem kalm.
— Ik vind het juist mooi zo, — zei ze, terwijl ze thee inschonk.
— Ach kom, — wuifde Anna. — In de hoek zou hij veel beter tot zijn recht komen.
Daarna ging het gesprek over iets anders, maar het nare gevoel bleef hangen. Emma begreep dat er iets begonnen was. Haar schoonmoeder tastte de grenzen af, alsof ze wilde weten hoeveel ruimte ze kon opeisen.
Bij het volgende bezoek kwamen er nieuwe opmerkingen. De gordijnen hingen verkeerd. De planten stonden niet op de juiste plek. De borden en pannen waren volgens haar onhandig opgeborgen. Elk woord klonk als een goedbedoeld advies, maar Emma hoorde er steeds duidelijker een eis in.
— Lars, je moeder… — begon ze die avond voorzichtig.
— Mam probeert alleen maar te helpen, — onderbrak hij haar, zonder van zijn laptop op te kijken. — Ze runt al jaren een huishouden, ze weet echt wel wat praktisch is.
Emma klemde haar lippen op elkaar. Ze wilde uitleggen dat het daar niet om ging. Dat hulp iets anders was dan binnendringen. Maar de woorden bleven ergens in haar keel steken.
Anna kwam steeds vaker. En ze beperkte zich niet langer tot opmerkingen. Ze begon dingen te veranderen. De fotolijstjes op de commode kregen een andere plek. De kussens op de bank werden verwisseld. De planten gaf ze water volgens haar eigen schema.
— Emma, ik heb nieuwe servetten gekocht, — zei ze op een middag, zodra ze de keuken binnenstapte. — Die van jou zijn inmiddels wel erg saai.
— Die heb ik juist bewust uitgekozen.