— En zó wil jij je onder de mensen vertonen, Emma?
Suzannes stem stormde tegelijk met haar de hal binnen en sneed door de ruimte als metaal over glas. In één tel verpulverde ze de lichte, gespannen verwachting die tot dan toe over de avond had gehangen. Nog geen paar minuten eerder was het appartement gevuld geweest met Emma’s parfum, de geur van net gezette koffie en de stille belofte van twee uur rust in een halfdonkere bioscoopzaal.
Nu leek de lucht ineens zwaar geworden, alsof er elektriciteit in hing. Daan stond al met zijn schoenen aan, de autosleutels in zijn vuist geklemd, en bleef midden in een zin steken. Onwillekeurig trok hij zijn schouders op, wegkruipend in de kraag van zijn leren jas.
— Goedenavond, Suzanne, — zei Emma zonder haar hoofd om te draaien. Ze bleef voor de spiegel staan en streek een losgeraakte pluk haar op zijn plaats. Haar stem klonk vlak, misschien zelfs iets lager dan anders.
Maar Suzanne had geen begroeting nodig. Haar scherpe, onderzoekende blik had haar schoondochter al van boven tot onder opgenomen en bleef met openlijke afkeuring haken aan elk detail. Eerst aan het witte topje, daarna aan de strook blote huid bij haar buik, vervolgens aan de korte spijkerbroek met bewust gerafelde randen. Suzannes lippen trokken samen tot een dunne, kleurloze streep.
— Ik begrijp het werkelijk niet, Daan. Ben je blind geworden? — Ze richtte zich rechtstreeks tot haar zoon, alsof Emma niet meer was dan een kast of een kapstok in de gang. — Kijk dan naar haar. Is dit hoe een getrouwde vrouw eruit hoort te zien? Een echtgenote? Dit is gewoon beschamend. Zo de straat op gaan… Wat moeten mensen daar wel niet van denken? Wat zeggen onze kennissen als ze jullie samen zien? Ze zullen denken dat je haar ergens uit een louche tent hebt meegenomen.
Emma zweeg nog altijd. Met een kort klikje maakte ze het riempje van haar kleine tas vast. Dat was haar enige antwoord. Vanbinnen voelde ze iets donkers en heets langzaam omhoogkomen. Ze hield zich in. Voor Daan hield ze zich in, voor de man die nu nerveus van het ene been op het andere wiebelde en naar de deurklink staarde alsof die hem op magische wijze uit dit appartement kon laten verdwijnen. Haar zwijgen vulde de hal harder dan geschreeuw ooit had kunnen doen.
— Een man moet ruggengraat tonen. Hij moet gezag hebben in zijn eigen huis, — ging Suzanne onverstoorbaar verder. Haar stem werd luider, gedragen door de plechtige toon van iemand die zichzelf volkomen in haar recht waant. — Een vrouw hoort naar haar man te luisteren en zich te gedragen op een manier die past bij zijn positie. Maar dit? Dit is een provocatie. Een schaamteloze vertoning van losbandigheid. Ik weet zeker dat jij je er zelf ook voor schaamt, jongen. Je zegt alleen niets omdat je beleefd wilt blijven, omdat je haar niet wilt kwetsen. Maar ik ben je moeder. Ik zie het aan je ogen. Je schaamt je voor haar.
Dat was te veel. Alsof er ergens een trekker werd overgehaald, draaide Emma zich plotseling om. Haar gezicht bleef beheerst, maar in haar ogen brandde een koude vlam. Ze keek niet naar haar man. Ze keek Suzanne recht aan.
— Het interesseert me niet wat u allemaal niet bevalt, Suzanne. Als u moeite hebt met hoe ik eruitzie, dan is dat uw probleem. Voor mij en voor uw zoon is er niets mis mee. Dus houd eindelijk eens op met die eindeloze opmerkingen.
De woorden sloegen helder en hard terug tegen de muren van de gang. Suzanne hapte theatraal naar adem, drukte een hand tegen haar borst en sperde haar ogen wijd open in zorgvuldig opgevoerde ontzetting.
— Daan! Hoor je dat? Hoor je hoe ze tegen mij praat? Tegen mij, je moeder!
Daan schokte alsof hij uit een verdoving werd gehaald. Hij deed een stap naar voren, met een uitdrukking op zijn gezicht alsof alle ellende van de wereld net op zijn schouders was gelegd.
— Em… Mam… Laten we het alsjeblieft rustig houden. Niet zo, toch…
— Rustig? — herhaalde Emma ijskoud.
Haar blik boorde zich in die van haar man. Er zat geen tederheid meer in, zelfs geen gekwetstheid. Alleen een kille, minachtende teleurstelling.
— Prima. Ik zal heel rustig blijven. — Ze keek hem recht in de ogen. — Als het voor je moeder zó belangrijk is dat jij jezelf niet belachelijk maakt, blijf dan maar bij haar. Troost haar. Ik ga wel alleen naar de film. Ik heb namelijk niets om me voor te schamen.
Zonder op een antwoord te wachten pakte ze haar tas, draaide met één beweging het slot open en stapte de gang uit. De metalen deur viel achter haar dicht met een zachte, maar definitieve klik. Daarmee werd ze afgesneden van het familiedrama in de hal, terwijl Daan achterbleef met de taak zijn moeder te kalmeren.
Toen de deur dicht was, werkte dat kleine, alledaagse geluid ontnuchterend op Suzanne. Haar toneelhouding zakte van haar af. De hand die ze tegen haar hart had gedrukt, gleed langzaam langs haar lichaam naar beneden. Het masker van gekrenkte moederlijke waardigheid verschoof, en daaronder kwam iets hards tevoorschijn.