‘Als jouw salaris toch rechtstreeks bij je moeder terechtkomt, dan kan zij voortaan ook maar voor je koken.’ Ik sprak het zo beheerst uit dat ik zelf bijna schrok van de kalmte in mijn stem.
Mijn man Jan bleef abrupt in de deuropening van de keuken staan.
Een paar tellen lang leek alle geluid uit ons huis verdwenen. Mijn schoonmoeder Maria zat aan tafel en keek me aan alsof ik zojuist iets had gezegd wat nooit meer goed te maken viel.
‘Wat zei je?’ vroeg Jan langzaam.
‘Je hebt me prima gehoord.’
Ik maakte mijn schort los, vouwde het netjes op en legde het op het aanrecht.
‘Als je elke maand je loon naar de rekening van je moeder laat overmaken, dan mag zij vanaf vandaag ook zorgen dat jij ’s avonds te eten krijgt.’
Maria sloeg met haar vlakke hand op tafel.
‘Wat voor echtgenote ben jij eigenlijk?’
Ik keek haar recht aan, zonder mijn stem te verheffen.
‘Een uitgeputte.’
Die avond zette ik voor het eerst in jaren geen warme maaltijd op tafel.
En de volgende ochtend diende ik de scheidingspapieren in.
Maar om te begrijpen hoe het ooit zo ver heeft kunnen komen, moet ik een paar jaar teruggaan.
Toen Jan en ik trouwden, hadden we allebei een baan. Ik werkte als boekhoudster bij een klein administratiekantoor, hij was in dienst bij een transportbedrijf.
We woonden in een eenvoudige flat, losten samen een lening af en praatten vaak over alles wat we later wilden opbouwen.
In het begin deden we alles samen.
De kosten.
De rekeningen.
De boodschappen.
Het huishouden.
Het schoonmaken.
Het koken.
We waren geen volmaakt stel, maar ons leven liep. We vulden elkaar aan, maakten afspraken en hielden ons daaraan.
Tot Maria steeds vaker een plaats begon in te nemen in ons dagelijks bestaan.
Jan had altijd al een hechte band met zijn moeder gehad.
Misschien wel té hecht.
Aanvankelijk maakte ik daar geen probleem van. Het leek me normaal dat een moeder om haar zoon gaf en betrokken wilde blijven bij zijn leven.
Maar daarna kwamen de opmerkingen. Eerst achteloos, bijna onschuldig. Later steeds scherper.
‘Jan, eet dat toch niet. Ik maak wel iets fatsoenlijks voor je.’
‘Jan, heb je nog wel genoeg geld over?’
‘Jan, waarom koopt je vrouw toch steeds zoveel?’
‘Jan, je moet beter op je centen letten.’
Ik probeerde me erbuiten te houden. Ik slikte mijn irritatie in en zei tegen mezelf dat het geen zin had om overal op te reageren.
Tot Jan op een avond thuiskwam, zijn jas over een stoel hing en alsof het de normaalste zaak van de wereld was zei:
‘Ik heb besloten om een deel van mijn salaris aan mijn moeder te geven.’
Ik keek hem aan, niet zeker of ik hem goed begreep.
‘Waarom zou je dat doen?’
‘Zij vindt dat ze beter met geld kan omgaan.’
‘En over welk deel hebben we het dan?’
Hij aarzelde nauwelijks.
‘Bijna alles.’
Een ogenblik dacht ik werkelijk dat ik me had vergist.
‘Bijna je hele loon?’
‘Ja. Ze betaalt een paar dingen voor mij en wat overblijft, zet ze opzij.’
‘Jan, wij hebben samen een lening lopen.’
‘Dat weet ik.’
‘We hebben vaste lasten.’
‘Dat weet ik ook.’
‘Waarom komt jouw salaris dan niet meer in ons gezamenlijke huishouden terecht?’
Hij fronste, alsof ík degene was die onredelijk deed.
‘Ze is mijn moeder. Ik wil haar helpen.’
Vanaf dat moment begonnen de echte problemen.
Jan bleef gewoon werken.
Ik ook.
Maar telkens wanneer er rekeningen betaald moesten worden, bleek zijn geld opeens verdwenen te zijn.
‘Deze maand neem ik het voor mijn rekening,’ zei hij dan.
Maar zodra het einde van de maand naderde, klonk het weer anders.
‘Ik kom geld tekort.’
Dus betaalde ik.
Eerst ging het om honderd euro.
Daarna om tweehonderd.
Later werd het vierhonderd.
Uiteindelijk kwamen de boodschappen, de vaste lasten en de schoonmaakmiddelen steeds vaker op mijn schouders terecht.