Zijn handen balden zich tot vuisten. Elk woord dat tegen Sanne werd uitgespuwd, kwam bij hem aan als een zweepslag.
— Zij heeft nog nooit iets lelijks over jou gezegd! — zei hij schor. — Geen enkele keer heeft ze je veroordeeld als ik over je begon. Kun je daar alsjeblieft mee ophouden? Laat haar erbuiten. Houd op haar telkens mee te sleuren in jouw woede en gal over haar uit te storten!
— Op het moment dat ik werkelijk moet ophouden, zal ik ophouden, maak je daar maar geen zorgen over! — Annelies trok haar mond in een kille glimlach. — Maar zolang zij zich gedraagt alsof haar carrière belangrijker is dan onze familie, krijgt ze van mij geen enkel respect.
— En wat moet ze dan doen om dat te verdienen? — Daan voelde hoe zijn keel dichtkneep. — Op handen en knieën voor je kruipen zodat jij kunt bepalen wat ze wel en niet mag? Of moet ze bij jou intrekken als huishoudster, mam? Stop nou eens met die achterhaalde onzin. Dat oma jou geen ruimte gaf om te leven, betekent niet dat jij het leven van mijn vrouw ook tot een hel mag maken.
Annelies keek haar zoon onderzoekend aan, bijna sluw. Ze moest van aanpak veranderen, bedacht ze. Daan was anders geworden. Hij had geleerd voor zichzelf op te komen, en dat maakte de situatie… prikkelend. Alsof hij haar uitdaagde. En die koppige schoondochter van hem liet haar ook al geen rust, hoewel Sanne haar nooit iets had aangedaan. Misschien was juist dát wat haar zo ergerlijk interessant maakte.
— Hoe ik met jouw vrouw omga, bepaal ik zelf, Daan, — zei Annelies na een korte stilte. — Jij hoeft mij niet te vertellen hoe ik moet leven.
Deel vier. Het ultimatum
— Nee, ik niet, daar heb je gelijk in, — antwoordde Daan. De vermoeidheid die zich jarenlang in hem had opgestapeld, leek hem plotseling bijna onderuit te halen. — Maar de mensen die jou dat hadden kunnen leren, zijn allang dood of hebben ieder contact met je verbroken, mam. Eerst ben je kapotgegaan aan je oude relaties en mogen wij nu de gevolgen daarvan dragen. Daarna heb je dat gif in mijn leven gegoten. En nu probeer je Sanne ook nog in die ellende mee te trekken.
— Het enige wat ik van jouw vrouw wil, is dat ze haar appartement verkoopt! — zei Annelies nu opvallend helder, alsof ze een tekst voorlas die ze van tevoren had ingestudeerd. — Verder hoef ik helemaal niets van haar. Daarna mag ze gaan waarheen ze wil.
Daar was het dus. Eindelijk kwamen ze bij de kern.
— Precies daar heb ik het over, mam. Jij ziet alleen jouw zaken, jouw problemen, jouw belangen. Andere mensen bestaan voor jou niet.
— En zouden die dan moeten bestaan? — Haar stem schoot omhoog. — Jouw vrouw belt mij niet eens. Ze stuurt geen bericht. Ze vraagt nooit hoe het met me gaat. Misschien heb ik wel hulp nodig, maar zij…
— Als je hulp nodig hebt, kun je mij bellen. Sanne heeft haar eigen ouders om voor te zorgen.
— Ze draagt nu ónze… ÓNZE naam! — Annelies sloeg met haar hand op tafel. — Dat betekent dat ze deel is geworden van ÓNZE familie. En dat ze verplicht is te doen wat ik zeg! Niet leven volgens die nieuwe regels die jullie jongeren voor jezelf verzonnen hebben!
— O, mam… — Daan zuchtte diep. Dit was het dus. Hier liep hij vast. Hij zou haar nooit kunnen overtuigen.
— Wat betekent dat, “o, mam”? Heb ik soms ongelijk? Jouw oma’s — allebei! — hadden mij met een stok het huis uit gejaagd als ik me zo had gedragen! En nu…
— Dat is precies wat ik bedoel, mam! — viel Daan haar in de rede. — Jij zit vast in vroeger en probeert dat verleden op het heden te drukken. En je schuift jouw problemen op mij af. Nee, op mij én op Sanne.
— Jij bent mijn zoon! — Annelies rechtte haar rug alsof ze een vonnis uitsprak. — Het is jouw plicht mij te helpen. Dat jij zo nodig moest trouwen, is jouw probleem. Je had gewoon bij mij kunnen blijven wonen, dan was dit allemaal niet gebeurd. Dan had ik mijn appartement niet als onderpand hoeven gebruiken. Jij had me tegengehouden…
— Natuurlijk! Wat een geweldig plan was dat geweest! — Daan schoot uit zijn slof. — Jij, ik en je ex-vriend. Een volmaakt trio, echt waar.
— Praat niet zo tegen mij! — beet Annelies hem toe. — Ga liever naar huis en zeg tegen dat vrouwtje van je dat ze alvast begint met de verkoop van haar appartement. Tenminste, als ze thuis op je wacht en niet weer naar een of ander optreden is gerend!
Daan voelde hoe er diep vanbinnen iets begon te barsten.