Ik schudde mijn hoofd.
‘Nee, mam. Niet deze keer.’
Anna keek me aan alsof ik haar persoonlijk had gekrenkt.
‘Ik probeerde alleen te zorgen dat het hier een beetje ordelijk blijft verlopen.’
‘Dit is ook mijn huis,’ zei ik, terwijl ik mijn stem zo rustig mogelijk hield. ‘En mijn moeder is gekomen omdat ze ons wilde steunen. Niet omdat ze hier als huishoudelijke hulp moest opdraaien.’
Anna kneep haar lippen strak op elkaar.
‘Jan zal hier vast niet blij mee zijn als hij hoort op welke toon jij tegen mij spreekt.’
‘Dan bellen we hem,’ antwoordde ik.
Tien minuten later hoorden we de sleutel in het slot. De voordeur ging open en Jan stapte naar binnen. Zodra hij mij zag, bleef hij verbaasd staan.
‘Ben jij nu al terug?’
‘Ja.’
Hij gaf me een kus, maar zijn blik gleed meteen door de kamer. De spanning was onmogelijk te missen.
‘Wat is hier aan de hand?’
Anna was hem voor.
‘Niets ernstigs. Alleen een klein misverstand.’
Maar ik liet het daar niet bij. Rustig vertelde ik Jan woord voor woord wat ik bij de deur had opgevangen.
Eerst keek hij naar mij. Daarna draaide hij zich naar zijn moeder.
‘Mam, heb je dat echt gezegd?’
Anna slaakte een zucht.
‘Je mag tegenwoordig blijkbaar niets meer zeggen. Ik heb alleen duidelijk gemaakt dat ze niet kan verwachten dat iedereen hier om haar heen draait.’
Jans gezicht verstrakte.
‘Maar dat heeft ze toch helemaal niet gevraagd?’
‘Nee, natuurlijk niet,’ zei Anna scherp. ‘Jij kiest toch altijd haar kant.’
Jan reageerde niet meteen. Hij schoof langzaam een stoel naar achteren en ging zitten, alsof hij zichzelf dwong niet te impulsief te antwoorden. Toen keek hij zijn moeder recht aan.
‘Waarom ben je eigenlijk echt hier, mam?’
Anna zweeg.
Niet een paar seconden, maar zo lang dat het ongemakkelijk werd.
Uiteindelijk kwam haar antwoord nauwelijks boven een fluistering uit.
‘Omdat ik alleen ben.’
Voor het eerst die dag klonk er geen verwijt in haar stem. Geen hardheid, geen masker. Alleen vermoeidheid.
Langzaam viel alles op zijn plaats.
Anna bleek enkele weken eerder haar baan te zijn kwijtgeraakt. Daarbovenop was er in haar appartement een flinke waterschade ontstaan, waardoor er behoorlijk wat hersteld moest worden voordat ze er weer normaal kon wonen.
Ze had gehoopt een tijdje bij ons te kunnen blijven.
Jan had mij daar alleen nog niets over verteld.
‘Jan zei dat je misschien akkoord zou gaan,’ mompelde Anna. ‘Maar ik wilde niet dat iedereen dacht dat ik mijn eigen leven niet meer aankon.’
Ik zei niets.
Opeens begreep ik waar haar scherpe houding vandaan kwam.
Ze was bang.
Bang om afhankelijk te worden.
Bang om voor haar eigen zoon een last te zijn.
En in plaats van dat toe te geven, had ze geprobeerd grip te krijgen op alles en iedereen om haar heen.
Maar begrip hebben voor iemands pijn betekende niet dat ik haar gedrag zomaar moest accepteren.
‘Ik snap dat je door een moeilijke periode gaat,’ zei ik. ‘Echt waar. Maar dat geeft je niet het recht om mijn moeder zo te behandelen.’
Anna’s ogen begonnen te glanzen.
‘Ik wilde haar geen pijn doen.’
Mijn moeder keek haar een tijdje zwijgend aan. Daarna ademde ze langzaam in, alsof ze zorgvuldig zocht naar woorden die niet zouden kwetsen.